تندیس بیتا فرهی چگونه ساخته شد؟

ساخت مجسمه‌ای از بیتا فرهی در این روزها با واکنش‌های متفاوت هنرمندان عرصه تجسمی و همچنین علاقمندان به این هنرمند روبرو شده است. عده ای از زنده‌نمایی این مجسمه به هراس افتاده و برخی دیگر به این مجسمه واکنش مثبت نشان داده‌اند. از جمله نگاه های مثبت به این مجسمه، واکنش دخترِ زنده یاد بیتا فرهی است که برای اسرار نوشته است: «آنچه برای من به عنوان بازمانده این هنرمند ارزشمند است، زنده نگه‌ داشتن یاد اوست. باید مفهوم واژه «تندیس» را به درستی فهمید؛ اهمیت تندیس در شباهتش نیست بلکه در شمایل و نمادی است که از آن هنرمند به جا می‌ماند.
اگر بخواهیم هدف ساخت تندیس‌ها را تنها به شباهت محدود کنیم، شاید امروز موزه‌هایی چون «مادام توسو» و «گرون» به وجود نمی‌آمدند، چرا که در این موزه‌ها نیز هنرمندان بیشتر روی شمایل کار کرده‌اند تا شباهت.»
مرتضی سعیدی، جلال موسوی، افروز بوجاریا ـ گروه هنری دل ـ سازندگان مجسمه‌اند؛ تندیسی تمام قد، چهره پردازی شده از بیتا فرهی که سه ماه پس از درگذشت او آغاز شده و روز چهارشنبه، ۲۴ مرداد ماه رونمایی شد. سازندگان این اثر، هر سه چهره پرداز و عضو انجمن خانه سینما هستند. آن‌ها طراحانِ گریم و فیلم و سریال هستند.
مرتضی سعیدی درباره سبکِ ساختِ این اثر اظهار کرد: این مجسمه به سبک هایپرر رئال ساخته شده است. قد، وزن و جزئیات این اثر نیز محاسبه و با تناسب نسبت به ویژگی‌های خانم فرهی ساخته شده است.
او با اشاره به علاقه دختر زنده یاد فرهی به ساخت این تندیس گفت: با انتخاب سبک هایپر رئال قصد داشتیم یاد و خاطره این هنرمند زنده نگه داشته شود. ایشان نیز دوست داشت بعد از فوتش چنین اتفاقی بیفتد؛ گفتنی است که زمان حیاتشان کم لطفی هایی دیدند؛ ایشان حتی عضو خانه سینما نبودند و حالا نیز کنار قبر مادربزرگ خود خاک شدند.
این چهره پرداز با اشاره به همکاری دخترِ زنده یاد فرهی برای ساخت این مجسمه گفت: دختر ایشان نیز بسیار زحمت کشیدند و در این مسیر همراه بودند. همه جوانب را با دخترشان چک کرده و سنجیدیم تا این رونمایی خوش یمن رقم خورد.
عکس‌هایی که پیش از اتمام اثر منتشر شد
سعیدی گفت: روز برگزاری و رونمایی نیز همه حاضران شوکه شدند. واکنش‌های منفی نیز دیدیم و شنیدیم که البته همواره پس از خلق یک اثر هنری دیده و شنیده می‌شود. با این حال برخی از این نظرات مرتبط با تصاویری بود که پیش از اتمام کار منتشر شد؛ آن عکس‌ها مرتبط با چک نهایی اثر بود و تفاوت آن ها با عکس‌هایی که در موزه سینما گرفته شده واضح است.
او تاکید کرد: برای من این مهم بود که خانواده ای که با بیتا فرهی در ارتباط بوده، با اثر نیز ارتباط برقرار کند. این ارتباط ایجاد شد و تنها همین بود که اهمیت داشت.
سعیدی اظهار کرد: ساخت این مجسمه از اوایل اسفندماه کلید خورد و اواخر ماه فرودین بود که به اتمام رسید؛ تیرماه این مجسمه به موزه سینما تحویل داده شد.
راز مادام توسو و ارتباط مخاطب با مجسمه‌های هایپر رئال در دنیا
این چهره پرداز درباره سبک هایپر رئال گفت: سبک هایپر رئال سبک واقعی تری نسبت به دیگر سبک‌هاست. زمانی که موزه مادام توسو را در کل دنیا می سازند به این معنی است که مخاطبان ارتباطی تنگاتنگ با مجسمه‌هایی به سبک هایپر رئال برقرار می‌کنند.
او در پاسخ به اینکه چرا در ایران به مجسمه‌های سبک هایپررئال توجه نشده است، گفت: در ایران به این سبک توجه نشده و چند سالی زمان می برد تا مخاطبان با آن ارتباط برقرار کنند. از سوی دیگر ما برای واردات سیلیکون محدودیت‌هایی داریم و نمی توانیم هر متریالی را وارد کنیم؛ ساخت چنین مجسمه ای، هم هزینه و هم سختی زیادی دارد.
در ایران موزه‌ای برای مجسمه‌ها نداریم
او ادامه داد: باید توجه داشت که مجسمه هایی که در ایران ساخته شده اغلب به صورت پخش چیدمان شده است. یعنی یک موزه واحد برای مجسمه هایی از این سبک نداریم؛ مثلا موزه ستارگان سینما، نام آوران، ورزشکاران و … که مجسمه‌هایی از آقای ناصر حجازی تا دیگر نام‌آوران مانند سینماگران، ورزشکاران، شعرا، شهدا و … در آن نگهداری شود.
هزینه ساخت مجسمه های هایپر رئال بالاست
او گفت: هزینه ساخت مجسمه‌های هایپررئال بالاست و حداقل برای ساخت هر مجسمه حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون نیاز است. این مجسمه ها نیاز به نگهداری نیز دارد و اگر نگهداری نشود به مرور زمان، مانند هر شئ دیگر، کیفیت خود را از دست خواهد داد. باید برای نگهداری از این مجسمه ها هزینه کرد.