سیدعلیاصغر باقری، رئیس مرکز بازسازی و حفاظت از ذخایر ژنتیکی شهید رجایی ساری، در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری اسرار آنلاین، ضمن تشریح فعالیتهای این مرکز، تأکید کرد که رسالت اصلی مجموعه در سه محور کلیدی تعریف شده است. نخستین و مهمترین مأموریت، حفاظت از ذخایر ژنتیکی دریای خزر شامل پنج گونه اصلی ماهیان خاویاری و دو گونه ماهی استخوانی سفید و کپور است. وی افزود: «در حال حاضر هر هفت گونه در این مرکز موجود است و ظرفیت کامل تکثیر، رهاسازی، پشتیبانی از بخش خصوصی و ترویج فناوریهای مرتبط در اختیار قرار دارد.»
باقری با اشاره به دستاورد تازه مرکز گفت: «فیلماهی که امروز مشاهده میکنید، از بهترین گونههای ماهیان خاویاری و حاصل تکثیر مولدین پرورشی همین مرکز است. برای نخستینبار امسال این ماهیان با وزن حدود ۱۰۰ گرم به دریای خزر و رودخانههای مستعد استان مازندران رهاسازی شدند. این ماهیان اکنون به وزن تقریبی ۱۵۰ تا ۲۰۰ گرم رسیدهاند. ما بیش از ۳۱ رودخانه حوزه ساحلی دریای مازندران را در برنامه رهاسازی ماهیان خاویاری و استخوانی درگیر کردهایم.»
وی ادامه داد که این رهاسازی در قالب پروژهای مشترک با دانشگاه مازندران برای بررسی سیستم ایمنی و فعالیتهای تغذیهای با استفاده از جلبک اسپیرولینا در حال اجراست. به گفته او، نیمی از سازههای مورد نیاز این پروژه ایجاد شده و نیم باقیمانده طی حدود ۳۰ روز آینده تکمیل خواهد شد تا مراحل تحقیقاتی و آزمایشگاهی آغاز شود.
رئیس مرکز شهید رجایی در خصوص روشهای تکثیر نیز توضیح داد: «چند سالی است که تکثیر به روش میکروسزارین یا برش لوله مجرای تخمبر انجام میشود. در این روش، تخمها استخراج شده و ماهی پس از طی مراحل ریکاوری و بازگشت به ظرفیت جسمی مناسب، با کدگذاری به بستر اصلی خود در عمق ۲۰ تا ۳۰ متری دریای خزر بازگردانده میشود. این کدگذاری امکان شناسایی و بازگشت احتمالی مولد بالغ را برای استحصال مجدد فراهم میکند.»
باقری از تولید قابل توجه امسال خبر داد و گفت: «حدود ۲۲ قطعه مولد ماهی خاویاری تزریق و تکثیر شد و یک میلیون و ۹۱۶ هزار قطعه لارو خاویاری تولید کردیم. تا سال گذشته بیش از ۶۰ تا ۷۰ مزرعه پرورش خاویار کشور از این مرکز تأمین میشدند، اما از امسال با هماهنگی سازمان شیلات ایران، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور و سایر نهادهای مرتبط، اولویت به رهاسازی و حفظ ذخایر ژنتیکی داده شده و فروش این ماهیان ممنوع شده است تا ذخایر دریای خزر تقویت شود.»
وی با اشاره به نوآوری تازه مرکز افزود: «معمولاً تکثیر ماهیان خاویاری در نیمه دوم زمستان انجام میشود، اما امسال برای نخستینبار تکثیر پاییزه را نیز آغاز کردهایم. هفت قطعه فیلماهی با شرایط مناسب تخمدان به مرکز منتقل شدهاند و در دمای چهار درجه سانتیگراد نگهداری میشوند تا تخمکها تثبیت شوند. پس از حدود ۲۰ روز، مرحله تزریق و برش مجرای تخمبر انجام خواهد شد.»
این اقدامات در مجموع نشاندهنده حرکت هدفمند و علمی کشور برای حفاظت از سرمایههای ژنتیکی دریای خزر، افزایش تولید پایدار و ایجاد امید در میان فعالان بخش شیلات و جوامع ساحلی است. با تداوم این برنامهها، انتظار میرود ذخایر ماهیان خاویاری و استخوانی دریای خزر به تدریج احیا شده و ایران جایگاه خود را در حفظ این میراث طبیعی ارزشمند بیش از پیش تقویت کند.
ثبت دیدگاه