از دلتنگی‌های مسعود کیمیایی تا کار نکرده‌اش

به گزارش اسرار، عصر دوشنبه ۱۰ دی‌ماه مراسمی برای مسعود کیمیایی به بهانه بزرگداشت او در فرهنگسرای نیاوران، به همت کانون کارگردانان خانه سینما برپا شد.
این برنامه در روزهایی که آخرین فیلم مسعود کیمیایی، «خائن کشی» در سینماها روی پرده است و همزمان با پنجاه و پنجمین سالروز اکران عمومی فیلم «قیصر» مسعود کیمیایی تدارک دیده شده بود که در آن جمعی از هنرمندان حضور داشتند.
شروع این مراسم با پخش بخشهایی از مستند «قیصر ۴۰ سال بعد» ساخته مسعود نجفی همراه بود که نمایش تصویر بهروز وثوقی ‌و زنده یاد ناصر ملک مطیعی در سکانس‌هایی از فیلم «قیصر» بارها توسط علاقه‌مندان به مسعود کیمیایی که در سالن حضور داشتند،با تشویق دنبال شد.
این تشویق‌ها پس از پایان نمایش فیلم و ورود کیمیایی به سالن ادامه پیدا کرد تا مراسم با حضور این فیلمساز و با اجرای اصغر نعیمی پس از حدود یک ساعت تاخیر به طور رسمی آغاز شود.
نعیمی این برنامه و همزمانی آن را با سالگرد نمایش «قیصر» به فال نیک گرفت و گفت که این فیلم‌ خیلی‌ها را عاشق سینما کرد.
او با اشاره به اینکه ای کاش دنیای مثل فیلم‌های کیمیایی در کنار بدی و شرارت، خوبی‌های بیشتری داشت، افزود: به احترامی فیلمسازی که خوبی را برای ما هنوز تصویر می‌کند کلاه از سر می‌داریم.
در ادامه محسن امیریوسفی با اشاره به اینکه مسعود کیمیایی این شانس را داشته که در دهه ۴۰ جوانی کند که آزادی بیان بیشتری وجود داشت، از جایگاه آثار این فیلمساز سخن گفت و سینما را در آن مقطع به قبل و بعد از «قیصر» تقسیم کرد.
او خطاب به کیمیایی افزود: جای خیلی از دوستان شما اینجا خالی است مثل داریوش مهرجویی که بابت آن اتفاق تلخ (قتل این هنرمند) خیلی اذیت شدید، مثل عباس کیارستمی و نیز بهرام بیضایی که اینجا نیست و ناصر تقوایی. همینطور از همکاران شما در فیلم قیصر مثل عباس شباویز، ناصر ملک‌مطیعی، جمشید مشایخی، اسفندیار منفردزاده باید یاد کرد و نیز بهروز وثوقی که آقای کیمیایی چند روز قبل می‌گفتند خیلی دلشان برای او تنگ شده است.‌
وی ادامه داد : این هم جالب است که در هیچ کدام از دولت‌های اصولگرا یا اصلاح‌طلب کسی تلاشی برای بازگرداندن بهروز خان وثوقی نکرد ولی ما اینجا می‌توانیم آرزو کنیم که ایشان برگردند و با استاد کیمیایی کار کنند.
در بخشی دیگر تهمینه میلانی کارگردان سینما با اشاره به زمانی که دستیار مسعود کیمیایی بود، یادآور شد: اینکه من چطور ایشان را ملاقات کردم و همکاری داشتیم داستان عجیبی دارد بخصوص آنکه من اصلاً سینما نخوانده بودم.
البته اول این را باید بگویم که آقای کیمیایی فقط بخاطر ساخت «گوزن‌ها» و «قیصر» باید یک عمر می‌خورد و می‌خوابید چون با تاثیر این فیلم‌ها هر جای دیگر دنیا که بودیم ایشان را روی سر می‌گذاشتند ولی اینجاست که با رفتارهای سیاسی و ایدئولوژیک طور دیگری برخورد می‌شود.
او سپس با بیان اینکه در دورانی که کار می‌کردند آزادی بیان و سیاسی وجود داشت، درباره آشنایی خود با کیمیایی یادآور شد: در زمانی که میلانی ۲۰ ساله بود و با یک اعلان سخنرانی کیمیایی مواجه شد آن هم در جایی که مربوط به مائوئیست‌ها بود و همزمان بود با دوران ریاست‌جمهوری بنی‌صدر.
در آن جلسه طبق گفته میلانی، کیمیایی صحبت‌هایی را در مخالفت با عقاید بانیان جلسه مطرح میکند و از طریق میلانی متوجه میشود که جلسه مختص مائوئیست‌هاست و تا این را فهمیده بلند شده و سالن را ترک کرده است.
میلانی ادامه داد: من بلافاصله نوار کاست صدایی را که حرفهای آقای کیمیایی روی آن ضبط شده بود، برداشتم و گذاشتم در جیبم چون نمی‌خواستم برای ایشان دردسری درست شود. بیرون از آنجا وقتی کاست را تحویل دادم آدرس دفتر را دادند که بعد رفتم و درباره سینما و علاقه‌ام به فیلم‌هایی که دیده بودم صحبت کردیم و ایشان وقتی متوجه شدند کتابخوان هستم مرا مأمور کار تحقیقی برای فیلم جدیدشان کردند. بعد این مسیر ادامه پیدا کرد تا دستیار ایشان در فیلم «خط قرمز» شدم و سینما را کم کم یاد گرفتم.
بخش بعدی مراسم نامه فرامرز قریبیان به مسعود کیمیایی بود که در بخشی از آن نوشته بود: «در دو مراسمی که برای داریوش مهرجویی و احمدرضا احمدی برگزار شد کنار هم نشستیم و گریستیم و حالا در این سینما فقط تو مانده‌ای. باید بمانی و فیلم بسازی.‌ مگر کار دیگری جز فیلمسازی هم باید انجام دهی؟ بساز مسعود جان که سینما مدیون توست. منتظر فیلم جدیدت هستم.»
پس از قرائت نامه فرامرز قریبیان، ویدیویی از اصغر فرهادی پخش شد که او درباره شخصیت تأثیرگذار کیمیایی صحبت کرده بود.
این کارگردان سینما در بخشی از سخنان خود گفت: فیلم قیصر بعد از نمایش، مسیر سینمای ایران را تغییر داد. انتخاب چنین شبی برای این بزرگداشت مفهوم خاصی دارد،از جمله اینکه با این همه فراز و فرودی که در این مملکت بوده یک فیلمساز همچنان دوام آورده و این همه سال دوام آوردن بسیار ستایش برانگیز است.
فرهادی گفت: هیچ فیلمسازی اندازه آقای کیمیایی در سینماگر شدن فیلمسازان بعد از خود نقش نداشته و خیلی‌ها پس از نمایش فیلمی از ایشان علاقه‌مند شدند که فیلم بسازند. در فیلم‌های ایشان یک شوریدگی وجود دارد و من معتقدم تنها فیلمساز دیگری که چنین شوریدگی‌ای داشت، زنده یاد داریوش مهرجویی بود.
وی یادآور شد: در فیلم‌های ایشان گاهی حس می‌کنی یک رمان نویس فیلم ساخته و در جایی دیگر حس میکنی یک نقاش حضور دارد.‌ این ویژگی‌ای است که در فیلم‌های دیگر کم‌تر دیده می‌شود.
فرهادی در پایان گفت: آقای کیمیایی آدم بسیار با معرفتی است و این ویژگی جایگاه ایشان را نزد من به شکلی دیگر بالا می‌برد. امیدوارم به زودی شما را ببینم.