پیگیریها از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، که مجوز برگزاری کنسرت علیرضا قربانی در «تخت جمشید» را صادر کرده، حاکی از این است که درخواست برای مجوز برگزاری این کنسرت تقریبا نیمه دوم سال ۱۴۰۲ به این وزارتخانه داده شده و پس از بررسی فنی اداره کل پایگاههای میراث ملی و جهانی و تعیین ضوابط فنی و جزئی، طی تشریفاتی با صدور مجوز موافقت شده و به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز اعلام شده است. سپس، فرایند برگزاری این کنسرت در تخت جمشید با استان فارس طی شده و ضوابط فنی کنسرت به اداره کل میراث فرهنگی استان فارس نیز برای رعایت، ابلاغ شده است.
به اسرار همچنین گفته شده است میراث فرهنگی با برگزارکننده کنسرت حدود چهار تا پنج جلسه داشته است تا مطابق با ضوابط فنی، محل اجرای کنسرت و نصب باندهای صدا تعیین شود. برگزارکننده همچنین برای اجرای کنسرت در تخت جمشید تعهداتی داده و قراردادی هم امضا شده است، که با وجود پیگیریها از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و همچنین اداره کل میراث فرهنگی استان فارس، جزئیات تعهد و یا تعهدهای گروه اجرایی و یا برگزارکننده کنسرت علیرضا قربانی در تخت جمشید تا کنون مشخص و شفاف نشده و این پرسش مهم بیپاسخ مانده است که اگر در جریان کنسرت، خسارت و یا خدشهای به تخت جمشید وارد شود چه کسی پاسخگو خواهد بود و تعهدات در این باره چیست؟
البته گروه اجرایی کنسرت علیرضا قربانی پس از واکنشها و مخالفتهایی که برگزاری این کنسرت در تخت جمشید به دنبال داشت، توضیحاتی منتشر کرد مبنی بر اینکه «هیچ اسپیکری رو به بنای اصلی قرار نخواهد گرفت و نوع اسپیکرها بسته به شرایط ویژه انتخاب شده است. نورپردازی به صورتی است که هیچ نور مضری روی بنا تأیید نشود. تیم اجرایی ماهها برای سنجش صدای خروجی برنامهریزی کرده است. در تمام طول کنسرت، قبل و بعد از آن، هیچکس حق تردد به مجموعه اصلی را نخواهد داشت و هیچگونه عملیات ساخت و ساز و طراحی عمرانی در محوطه مجموعه انجام نخواهد شد.»علیرضا عسگری چاوردی ـ مدیر پایگاه میراث جهانی تخت جمشید ـ نیز در توضیحات دیگری گفته است: «مکان برگزاری کنسرت موسیقی بیرون از تختگاه تخت جمشید و در فاصله ۵۰ متری در زیر سطح ارتفاع ۱۷ متری تختگاه انجام میشود. تختگاه تخت جمشید از بلوکهای سنگی بزرگ بنا شده است و ارتفاع آن از سطح زمین حداکثر ۲۰ متر بوده است و ارزیابی کیفی منظر صوتی در مجموعه میراث جهانی تخت جمشید برای تمام بناهای این مجموعه طی یک طرح پژوهشی با دانشگاه هنر تهران به صورت میدانی انجام شده است.با این وجود، نظر برخی کارشناسان میراث فرهنگی در حوزه مرمت بر این است که توضیحات ارائه شده، به ویژه از سوی تیم اجرایی کنسرت مطابق با ضوابط برگزاری کنسرتهای بینالمللی در مکانهای تاریخی، بخشی از الزامات و ضروریات است و تعهداتی که برای اجرای کنسرت در مجموعه میراث جهانی یونسکو داده میشود، باید فراتر از اینها باشد.
ضرورت دارد کارشناسی دقیقتری برای سلامتسنجی تخت جمشید و همچنین تعیین میزان مقاومت آن در برابر صدا و درصد سلامت این اثر تاریخی، انجام شود. پرسش این است که آیا چنین اقدام کارشناسی پیش از برگزاری کنسرت انجام شده است و گواهی و یا سندی دال بر این موضوع وجود دارد؟ اگر تخت جمشید به عنوان میراث ملی و جهانی مراقبت ادواری میشود، لازم است اکنون که برگزاری کنسرت در آنجا واکنشبرانگیز شده است، نتیجه کارشناسی و بررسیهای مراقبت ادواری تخت جمشید شفافسازی شود.
از سوی دیگر، در روزهای گذشته بارها درباره برگزاری کنسرت در مکانهای تاریخی کشورهای دیگر همچون «آکروپولیس» یونان در تأیید برگزاری کنسرت در «تخت جمشید» پس از حدود چهار دهه، مثالهایی آورده شده است، اما بررسیها نشان میدهد تعداد کنسرتهای برگزار شده در مکانهای ارزشمند تاریخی همچون آکروپولیس (یونان)، ماچوپیچو (پرو) و کولوسئوم (ایتالیا) انگشتشمار بوده و به نوعی فرصتی نادر محسوب میشود که در انحصار نوازدگان و گروههای نامدار جهان موسیقی قرار گرفته و حتی گزارشهایی درباره مخالفتهای مقامات و ساکنان محلی و نگرانیهایی در مورد آسیب احتمالی به این مکانها و سوءاستفادههای تجاری نامناسب از آن بناهای ارزشمند تاریخی منتشر شده است.
نظر کارشناسان مرمت بر این است که «صدا و ارتعاش میتواند بناهای تاریخی را به شدت تحت تاثیر قرار دهد». مصداق آنها «عمارت مسعودیه» در تهران است، که زمانی به عنوان محل اجرای نمایش و موسیقی استفاده میشد، که گفته میشود به دلیل آسیبهای ناشی از صدا و ارتعاش عبور و مرور، اجرای آن برنامهها متوقف شد. هرچند این کارشناسان بعید میدانند میزان مقاومت و سلامت بناهای تاریخی ایران در برابر صدا، ارتعاش و نویز (صدای مزاحم) سنجیده شده باشد.
مسئله نگرانکنندهای که اکنون از سوی برخی کارشناسان میراث فرهنگی مطرح میشود، آن است که با توجه به وضعیت حال حاضر تخت جمشید، آسیب و خسارتها ممکن است همزمان با برپایی کنسرت مشخص نشود، اما روند فرسایش و تخریبها را تشدید کند و چند سال دیگر، اثر آن معلوم شود. هرچند در بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی قوانین مفصلی درباره تخریب میراث فرهنگی وجود دارد که از ماده ۵۵۸ تا ۵۶۹ را شامل میشود و در تمامی این موارد اگر در باره اثر باستانی که ثبت ملی شده تخلفی رخ دهد، حداکثر مجازات در نظر گرفته میشود، اما بدون وجود سند کارشناسی و سنجشهای دقیق، چگونه منشأ آسیبهایی که در بلندمدت خود را نشان میدهند میتوان اثبات کرد؟ آن زمان چه کسی پاسخگوی خسارتهای جبرانناپذیر احتمالی در «تخت جمشید» خواهد بود؟ /اسرار





ثبت دیدگاه