سایه روشن دور چهارم مذاکرات ایران و آمریکا

به گزارش اسرار، همچون سه دوره قبلی مذاکرات ریاست تیم ایران در این مذاکرات بر عهده «سید عباس عراقچی» وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران خواهد بود و «استیو ویتکاف» مذاکره‌کننده ارشد آمریکایی و نماینده ترامپ در امور منطقه نیز مسئولیت تیم آمریکا را بر عهده دارد.
شبکه آمریکایی سی‌ان‌ان مدعی شدi مذاکرات روز یکشنبه در عمان فقط در سطح مقامات ارشد برگزار می‌شود و تیم فنی آمریکا که درباره جزئیات فنی توافق مانند رفع تحریم‌ها مذاکره می‌کند، قرار نیست در این دور حضور داشته باشد.این در حالی است که «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت خارجه ایران در گفت‌وگویی، با اشاره به حضور هیئت فنی در چهارمین دور از مذاکرات غیر مستقیم ایران – آمریکا، اظهار کرد: من می‌توانم در مورد هیئت نمایندگی خودمان اظهار نظر کنم. هیئت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران متشکل از کارشناسان و متخصصان مورد نیاز در این مرحله از گفت‌وگوها، در خدمت منافع عالیه کشورمان است.
سخت‌تر از قبل
دور چهارم مذاکرات غیر مستقیم ایران و آمریکا (یکشنبه) در حالی برگزار می‌شود که قرار بود این مذاکرات شنبه هفته گذشته در رم برگزار شود، ولی با توافق طرفین برگزاری این مذاکرات به تعویق افتاد.کشور عمان به عنوان میانجی این مذاکرات در مورد علت این موضوع اظهار کرد: که این دوره از مذاکرات به خاطر مسائل لجستیکی و با توافق طرفین به تعویق افتاده است.
در همین چارچوب وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران روز جمعه هفته گذشته در پاسخ به سوالی در ارتباط با زمان جدید دور چهارم مذاکرات ایران و آمریکا اظهار کرد: زمان و محل مذاکرات از طریق عمان به عنوان واسطه مذاکرات مشخص می‌شود دوستان عمانی در مورد برگزاری مذاکرات در روز یکشنبه از ما سوال کردند و ما نظر موافق خود را اعلام کردیم .وی با بیان اینکه «ظاهرا با طرف مقابل نیز صحبت شده است»، اظهار کرد: تا اینجا بنا بر این است که در روز یکشنبه مذاکرات برگزار شود ‌.
«مسقط» در حالی بعد از ظهر میزبان مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکاست که بر اساس برخی از تحلیل‌ها به نظر می‌رسد این دور از مذاکرات سخت‌تر و دشوارتر از سه دوره قبلی است.
در همین راستا این تحلیلگران معتقدند که با توجه به تغییر مواضع مقامات آمریکایی در ۲ هفته اخیر از جمله ویتکاف در ارتباط با موضوع فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای ایران و مطرح کردن مباحث زیاده‌خواهان در این ارتباط که به نوعی خط قرمز ایران محسوب می‌شود، این دور از مذاکرات سخت‌تر و چالشی‌تر از مذاکرات قبلی خواهد بود و به نوعی سرنوشت این مذاکرات را تعیین تکلیف می‌کند.
سایه روشن دور چهارم مذاکرات ایران و آمریکا
استیو ویتکاف، مذاکره کننده ارشد آمریکا
خط قرمز!
در روز جمعه «استیو ویتکاف» در بخشی از مصاحبه خود با پایگاه خبری محافظه‌کار «بریتبارت» گفت: «ما هرگز با توافقی مانند برجام که به رفع تحریم‌ها و پایان تعهدات ایران منجر شود، موافقت نخواهیم کرد. این اقدام منطقی نیست و یک رویه ناهماهنگ در برجام بود.»
ویتکاف ادعا کرد: «ما معتقدیم که آن‌ها (طرف ایرانی) نمی‌توانند غنی‌سازی داشته باشند، آن‌ها نمی‌توانند سانتریفیوژ داشته باشند، آن‌ها نمی‌توانند چیزی داشته باشند که به آن‌ها امکان ساخت سلاح را بدهد.»
او همچنین با بیان اینکه «برنامه غنی‌سازی نمی‌تواند در ایران وجود داشته باشد؛ این خط قرمز ماست»، مدعی شد: «تاسیسات نطنز، فوردو و اصفهان باید برچیده شوند».
ویتکاف در ادامه درخصوص کشور ایران چنین اظهار نظر کرد: «ما فکر می‌کنیم که آن‌ها مردمی سخت‌کوش، مردمی باهوش از نظر تاریخی و همچنین تاجران خوبی هستند. من دوستان زیادی دارم که اصالتا ایرانی هستند و افراد جالبی هم نیز هستند؛ مانند نویسنده، پزشک، وکیل و غیره. ما به ایران می‌گوییم که شما می‌توانید ملت بهتری باشید. ما می‌توانیم با شما تجارت کنیم. ما می‌توانیم با شما روابط راهبردی داشته باشیم. اما شما نمی‌توانید یک تحریک‌کننده باشید. اکنون، مذاکرات ما با آن‌ها به مسئله‌ هسته‌ای محدود شده است.»
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که ایران تاکید بر این دارد که طبق ان‌پی‌تی کشورهای عضو این پادمان از حق غنی سازی برخوردار هستند
در همین ارتباط «رضا نصری» کارشناس ارشد مسائل بین‌الملل گفت: بند چهارم معاهدهNPT (ماده IV) دارای زبانی گسترده و فراگیر است که «توسعه، تحقیق، تولید و استفاده» از انرژی هسته‌ای برای اهداف صلح‌آمیز را در برمی‌گیرد. غنی‌سازی بخش اساسی فرآیند «تولید» محسوب می‌شود، چرا که اورانیوم را برای استفاده در راکتور آماده می‌سازد. نبود هرگونه منع صریح در مورد غنی‌سازی در متن معاهده، دلیلی بر شمول آن است.
وی با بیان این که «مقدمه معاهده هدف از آن را دسترسی همه کشورهای عضو به «منافع ناشی از کاربردهای صلح‌آمیز فناوری هسته‌ای» عنوان می‌کند، گفت: بند دوم ماده IV کشورها را متعهد می‌سازد که «مبادله گسترده‌ترین تجهیزات و فناوری ممکن» را تسهیل کنند، که منطقی است شامل ظرفیت‌های غنی‌سازی نیز بشود؛ چرا که برای تولید انرژی هسته‌ای حیاتی‌اند.
این کارشناس ارشد مسائل بین‌الملل با تاکید بر این که معاهده NPT میان عدم اشاعه و ترویج فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای تعادل برقرار می‌کند،تصریح کرد: حذف غنی‌سازی این تعادل را از بین می‌برد، کشورهای غیرهسته‌ای را از یک ابزار اساسی توسعه انرژی محروم می‌سازد، و با اصل عدم تبعیض ماده IV در تعارض قرار می‌گیرد.
وی ادامه داد: بررسی روند نگارش معاهده نشان می‌دهد که تصمیمی آگاهانه برای مجاز دانستن فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای تحت نظارت اتخاذ شده، نه ممنوعیت فناوری‌های خاص. این مصالحه نشان‌دهنده تمایل به کنترل خطرات اشاعه از طریق راستی‌آزمایی است، نه از طریق محدودسازی فناوری.
نصری با بیان بیان این که «معاهده NPTمیان کشورهای دارای سلاح هسته‌ای (آنهایی که پیش از ۱ ژانویه ۱۹۶۷ سلاح هسته‌ای آزمایش کرده‌اند) و کشورهای فاقد آن، عمدتاً در حوزه تعهدات مربوط به سلاح تفاوت قائل می‌شود»، گفت: کشورهای هسته‌ای طبق ماده VI متعهد به خلع سلاح‌اند و کشورهای غیرهسته‌ای طبق ماده II از دستیابی به سلاح منع شده‌اند. با این حال، ماده IV به هر دو گروه «بدون تبعیض» حق دسترسی به فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای اعطا می‌کند.
این کارشناس ارشد مسائل بین‌الملل با تاکید براین که طبق کنوانسیون وین درباره حقوق معاهدات، تفسیر معاهدات باید با حسن نیت، بر اساس معنای عادی واژگان، در چارچوب متن و با توجه به هدف و موضوع معاهده انجام شود، گفت : بر این مبنا، غنی‌سازی بخش طبیعی حقوق مندرج در ماده IV است و با متن، زمینه و اهداف دوگانه معاهده NPT مطابقت دارد.