به گزارش پایگاه خبری اسرار آنلاین؛ افزایش تحریمهای خارجی در طی سالهای اخیر ضرورت به کارگیری ظرفیتهای داخلی برای مقابله با چالشهای ناشی از این فشارها را دوچندان کرده است. یکی از این ظرفیتها «دیپلماسی استانی» به ویژه در استان های مرزی است؛ ظرفیتی متشکل از پتانسیلهای اقتصادی و ضدتحریمی برای برون رفت از تنگناهای به جا مانده از گذشته و پارهای از سوءمدیریتها و مشکلات ساختاری.
موقعیت جمهوری اسلامی ایران در منطقه خاورمیانه آن را به کشور راهبردی و ویژه از نظر ترانزیت کالا و تجارت زمینی و دریایی تبدیل کرده است؛ با این حال پارهای از موانع مانند نبود زیرساختهای لجستیکی، ازدحام گمرکهای کشور، موازیکاری دستگاههای اجرایی و فقدان ارتباط کارآمد میان آنها از جمله موانع بهرهبرداری از این ظرفیت و امکانات سرشار است.
در راستای عبور از این موانع دولت چهاردهم از همان ماههای نخست، ابتکار «دیپلماسی استانی» را کلید زد و نشستهای آن نیز تاکنون در استانهای مختلف از جمله شیراز و مشهد برگزار شده است. برگزاری اولین نشست «دیپلماسی استانی» در شیراز که یکم خردادماه سال جاری همزمان با مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا صورت گرفت، از عزم جدی دولت چهاردهم برای استفاده از توانمندی های داخلی و ظرفیتهای منطقهمحور در کنار تعاملات جهانی حکایت میکند.
سیدعباس عراقچی در نشست شیراز با بیان اینکه دیپلماسی اقتصادی شامل کار اقتصادی نمیشود، در توضیح وظایف وزارت امور خارجه در این زمینه گفت: «وظیفه معاونت اقتصادی و سفارتهای ما راهگشایی و حذف موانع است. یکی از موانع البته موانع تحریمهاست وظیفه وزارت امور خارجه این است که برای رفع تحریمها تلاش کند و این کاری است که الان هم در حال انجام آن هستیم ولی رفع موانع فقط مربوط به تحریم نیست و موانع دیگری هم وجود دارد که رفع آنها به تعبیر مقام معظم رهبری دست خودمان است. به رفع تحریم باید در مذاکره برسیم ولی خنثی کردن و دور زدن تحریم، وظیفه خودمان است. نمایندگیهای ما در خارج از کشور وظیفه دارند به شما کمک کنند که راههای غیرتحریمی را پیدا کنید و بتوانیم تحریمها را خنثی و بی اثر کنیم.»
دیپلماسی استانی گامی برای بی اثر کردن تحریمها و خلق ثروت
البته پیمودن این مسیر ضدتحریمی نیازمند همافزایی دولت و سایر قوا نیز میباشد و بر این اساس، ۱۳ آبانماه نشستی مشترک در دفتر رئیسجمهور با حضور رئیس مجلس و استانداران ۱۶ استان مرزی برگزار شد. مسعود پزشکیان یک روز پیش از این نشست در دیدار با استاندار و مجمع نمایندگان کرمان بر نقش بهرهبرداری از ظرفیتهای همسایگی در خنثی کردن تحریمها تاکید کرد و گفت: «اگر از ظرفیت همسایگان پرتعداد کشور به شکل مناسب بهره بگیریم، قطعا میتوانیم تحریمها را خنثی و حتی آنها را به فرصتهای جدی تقویت همکاریهای منطقهای و نیز تقویت انسجام کشورهای منطقه تبدیل کنیم.»
در راستای بررسی بیشتر علل شکلگیری راهکار «دیپلماسی استانی» در دولت چهاردهم و تاثیر آن بر رونق اقتصادی کشور با عباس مقتدایی نایبرئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس و فداحسین مالکی یکی از اعضای این کمیسیون و نماینده استان مرزی سیستان و بلوچستان گفتگو کردهایم. آنچه درادامه میآید ماحصل این گفتگو است:
دیپلماسی استانی گامی برای بی اثر کردن تحریمها و خلق ثروت
تعداد بالای همسایگان ایران فرصتی برای ایجاد رونق اقتصادی است
عباس مقتدایی در پاسخ به پرسشی درباره اهمیت «دیپلماسی استانی» در شرایط فعلی کشور به خبرنگار سیاسی بیان ملی گفـت: ایران با داشتن ۱۵ همسایه جزء معدود کشورهایی است که از همجواری با این تعداد از همسایگان بهرهمند شده است. تعداد بالای همسایگان این فرصت را در اختیار کشور و استانهای مرزی قرار میدهد تا بتوانند از این ظرفیت در کنار سایر توانمندیها ملی برای رونق اقتصادی بهرهگیری کنند. علاوه بر این ایران، هم از نظر قرار گرفتن در موقعیت جغرافیای سیاسی و هم از جهت ارتباط با کریدورهای مختلف فعال بینالمللی میتواند بر همسایگانش اثر بگذارد که این امر از اهمیت ویژهای در چارچوب منافع ملی برخوردار است.
نایبرئیس دوم کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در ادامه افزود: ایران از یک سو با آبهای آزاد در دریای عمان و خلیج فارس ارتباط دارد و از سوی دیگر در کنار دریای خزر قرار گرفته است. موقعیت کشورمان به گونهای است که میتوانیم ارتباطهای خود را در یک برنامهریزی دقیق نه تنها در آسیای میانه و قفقاز بلکه تا کنار دریای سیاه توسعه دهیم. بنابراین این موارد یک قابلیت بسیار ممتاز هستند که استفاده از آن میبایست در کوتاهترین زمان مورد بهرهبرداری واقعی قرار گیرد و زیرساختهای لازم آن اعم از جاده، ریل و نظایر آن مهیا شود.موقعیت کشورمان به گونهای است که میتوانیم ارتباطهای خود را در یک برنامهریزی دقیق نه تنها در آسیای میانه و قفقاز بلکه تا کنار دریای سیاه توسعه دهیم.
وی با بیان اینکه اکنون همکاریهای ایران و روسیه میتواند در استانهای شمالی ایران به سرعت آثار خود را نشان دهد، اظهار داشت: علاوه بر روسیه، همکاری ایران با کشورهای آسیای میانه نه تنها در استانهای شمالی مانند خراسان یا گلستان بلکه میتواند در ارتقای وضعیت استانهای جنوبی کشور هم موثر باشد.
علاوه بر این کریدور جنوب – شمال ایران که میتواند کشورهایی نظیر پاکستان، هند، چین را به شمال ایران و کشورهای آسیای میانه متصل کند، جایگاهی را پدید میآورد که استانهای مجاور این کشورها از طریق دریا و خشکی بتوانند بهرهمندیهای حداکثری برای «منافع ملی» را ایجاد کنند.
«دیپلماسی استانی» به بی اثر کردن تحریمها و خلق ثروت کمک میکند
نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی با تاکید بر اینکه وزارت امور خارجه و سایر وزارت خانههایی که مرتبط با «دیپلماسی استانی» هستند، علاوه بر تلاشهای قبلی باید اقدامات مضاعفی را برای به حداکثر رساندن بهره وریها از «دیپلماسی استانی» انجام دهد، گفت: در شرایط اقتصادی که کشور با آن مواجه است، وزارتخارجه در کانون توجه است و میتواند از طریق «دیپلماسی استانی» کمک کند تا نه تنها تحریمها را دور بزنیم بلکه شرایط ویژهای برای خلق ثروت از طریق ظرفیت استانی پدید آوریم.
نایبرئیس دوم کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در واکنش به انتقادهایی مبنی بر اینکه چرا در دورهای که کشور در کشاکش حوادث متعدد بینالملی است، «دیپلماسی استانی» برای وزارت امور خارجه اولویت دارد؟ گفت: شرارتهای آمریکا نه تنها به تحریم بلکه به سایر بخشها نظیر تروریسم دولتی نیز سرایت کرده است. اکنون آمریکا روابط خوبی با کشورهای شمالی از جمله روسیه ندارد ، در غرب آسیا دائما به دنبال فتنهگری است و فشار بر کشورهای منطقه را در کانون توجه خود دارند.
«دیپلماسی همسایگی» یا «دیپلماسی استانی» عامل وحدت منطقهای و تلاش مضاعف برای برون رفت از یکجانبهگرایی است.
وی در ادامه افزود: «دیپلماسی همسایگی» یا «دیپلماسی استانی» عامل وحدت منطقهای و تلاش مضاعف برای برون رفت از یکجانبهگرایی است. اتفاقا فرصت مغتنمی پدید آمده است تا بتوانیم از ظرفیت استانهای کشور برای همکاریهای بینالمللی استفاده کنیم. به این نکته نیز توجه داشته باشید که در برخی موارد یک استان ایران به اندازه یک کشور مستقل، وسعت و جمعیت دارد؛ بنابراین ما ابرکشور منطقه محسوب میشویم و همین امر میتواند زمینه فعالیتهای استانی را مخصوصا اکنون که آمریکا و اروپا در اوج قدرت نیستند، مضاعف کند. ایران در سالهای اخیر اثبات کردهاست که به عنوان یک کشور مقتدر و سازنده امنیت فعالیت میکند و میتواند از «دیپلماسی استانی» برای همکاریهای گسترده با همسایگان و حتی همکاریهای اداری و مبادلات متعدد بهره بگیرد.
۰۵ دی ۱۴۰۴ - ۱۸:۲۵
نمایندگان مجلس شورای اسلامی بر این باور هستند که «دیپلماسی استانی» یکی از ابزارهای دیپلماسی است و وزارت امور خارجه درصدد است با بهرهگیری از آن، بار ناشی از فشار تحریمهای غیرقانونی و ظالمانه بر شانه اقتصاد کشور را کاهش دهد.
ثبت دیدگاه