نیلوفر مولایی: طبق قانون، ماهی یکبار جلسات شورایعالی فضای مجازی باید تشکیل شود، اما از زمان تشکیل دولت چهاردهم تا به لحظه نگارش این گزارش، تنها ۵ بار این جلسات برگزار شده است، جلسه ای که وقتی تشکیل می شود، همه گوش به زنگ می شوند تا خبری خوش درباره رفع فیلترینگ از آن بشوند اما از زمان برداشتن محدودیت های دو پلتفرم واتس آپ و گوگل پلی تا به الآن، دیگری خبری از رفع فیلترینگ شنیده نشده است.
خبرهای مرتبط
تصاویری از خوش و بش پزشکیان با وزیر مسئول رفع فیلترینگ
رفع فیلترینگ از «اولویت دولت پزشکیان» خارج شد؟/ سبحانی فر: رفع فیلتر اینستاگرام و تلگرام به رونق کسب و کارها کمک می کند
وزیر پزشکیان؛ غایب بزرگ اینستاگرام/ این معاون دولت فقط ۱۵ فالوور در توئیتر دارد/ پزشکیان رکورد زد+ جدول
انتظارات از دولت اما این نبوده است، درپی مخالفت های صریح مسعود پزشکیان با فیلترینگ شبکه های اجتماعی و شباهت دادن آن به قفس در ایام انتخابات ریاست جمهوری، برخی توقعات از رئیس دولت چهاردهم این بود که او پس از رسیدن به کرسی قوه مجریه با زدن یک دکمه بتواند به مسدودسازی ها پایان دهد. اما پیش بردن مسیر رفع فیلترینگ در جلسات شورایعالی فضای مجازی و مشخص نبودن سرنوشت گام دوم رفع محدودیت ها، نشان می دهد اختیارات پزشکیان در این شورا به حد کافی نیست یا نمی تواند در مقابل برخی اعضای تندرو شورایعالی فضای مجازی بایستد.
این روزها اما شنیده می شود دوره اعضای فعلی رو به اتمام است و تغییر در اعضای شورایعالی فضای مجازی نزدیک است، نگاهی اجمالی به اعضای این شورا و تصمیمات آنان انداختهایم.
ماجرای تشکیل شورای عالی فضای مجازی
شورایعالی فضای مجازی در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۹۰ و با دستور رهبر انقلاب به منظور ساماندهی و مدیریت تحولات فضای مجازی تشکیل شد؛ در حکم رهبر انقلاب برای اعضای این شورا که برای یک دوره سه ساله تعیین شده بودند، آمده بود: «این شورا وظیفه دارد مرکزی به نام مرکز ملّی فضای مجازی کشور ایجاد نماید تا اشراف کامل و به روز نسبت به فضای مجازی در سطح داخلی و جهانی و تصمیمگیری نسبت به نحوه مواجهه فعال و خردمندانه کشور با این موضوع از حیث سختافزاری، نرمافزاری و محتوایی در چارچوب مصوّبات شورای عالی و نظارت بر اجرای دقیق تصمیمات در همه سطوح تحقق یابد. نکات اساسی در مورد وظایف شورای عالی و مرکز فضای ملّی مجازی با تأکید بر توجه جدّی به آن، در پیوست این حکم ابلاغ می گردد.»
پس از آن که رهبری در شهریور ۱۳۹۴، بار دیگر اعضای شورای عالی فضای مجازی را برای یک دوره ۴ ساله انتخاب کردند تا به الآن حکم دیگری از سوی ایشان صادر نشده است.
هر چند به سبب جایگاه حقوقی و تغییرات افراد در این جایگاه ها، تغییراتی در نوع نگاه و تفکر اعضای حقوقی شورایعالی فضای مجازی ایجاد شده است اما اعضای حقیقی آن از سال ۹۴ تغییر نکرده و زمینه ساز تصمیمات زیادی در حوزه فضای مجازی بوده اند.
اعضایِ شورای عالی فضای مجازی در آستانه «تغییر»؟/ تنهایی دولت پزشکیان و حضور پررنگ «موافقان فیلترینگ» در شورایی مهم
بر اساس آنچه در سایت شورایعالی فضای مجازی نوشته شده است، اعضای حقوقی این شورا را رئیس جمهوری به عنوان رئیس شورایعالی فضای مجازی (مسعود پزشکیان)، رئیس مجلس شورای اسلامی (محمدباقر قالیباف)، رئیس قوه قضائیه (محسنی اژهای)، رئیس سازمان صداوسیما (پیمان جبلی)، دبیر شورا و رئیس مرکز ملی فضای مجازی (سید محمدامین آقامیری)، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات (ستار هاشمی)، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (عباس صالحی)، وزیر علوم و تحقیقات و فناوری (حسین سیمایی صراف)، وزیر آموزش و پرورش (علیرضا کاظمی)، وزیر اطلاعات (اسماعیل خطیب)، وزیر دفاع (امیر عزیز نصیرزاده)، معاون علمی و فناوری رئیس جمهور (حسین افشین)، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی (مرتضی آقاتهرانی)، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی (محمد قمی)، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (سردار حسین سلامی)، فرمانده فراجا (علیرضا رادان)، دادستان کل کشور (محمد موحدی آزاد) تشکیل میدهند.
همچنین سعیدرضا عاملی، حمید شهریاری، رضا تقیپور، مهدی اخوان بهابادی، مسعود ابوطالبی، کامیار ثقفی، رسول جلیلی، عزتالله ضرغامی، محمد سرافراز و محمدحسن انتظاری از اعضای حقیقی این شورا به شمار میآیند.
با حکم شهید ابراهیم رئیسی، رئیس دولت سیزدهم، سازمان پدافند غیرعامل کشور در شهریور ماه سال ۱۴۰۰، عضو جدید شورای عالی فضای مجازی شد اما در آخرین بررسی ها از سایت شورایعالی فضای مجازی رئیس پدافند غیرعامل جزو اعضای حقیقی و حقوقی لحاظ نشده است.
تنهایی دولت در یک شورای مهم
داستان رفع فیلترینگ و برداشتن محدودیتهای شبکههای اجتماعی به سادگی و با صدور دستور توسط رئیسجمهور امکان پذیر نیست، خاصه آنکه مرجع برخی فیلتر کردن هم خارج از دولت و این شورا بوده است. به همین سبب پزشکیان برای حل و فصل این وعده مهم، پرونده فیلترینگ را به ساختمان خیابان بیهقی برد اما تا به الآن به جز رفع فیلترینگ دو پلتفرم غیر مهم، نتوانسته گرهی از گره های پیچیده این پرونده باز کند. هر چند بررسی ها نشان می دهد که شبکه های اجتماعی به دستورات شورایعالی امنیت ملی، قوه قضائیه و کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه فیلتر شده اند اما این شورا نقش پررنگی در تداوم فیلترینگ دارد.
در واقع، از آغاز اولین فیلترینگ پلتفرمهایی مانند فیسبوک و توئیتر(ایکس) در سال ۸۸ تا اینستاگرام و ترزد در سال های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۳، تا به الآن در دولت های محمود احمدی نژاد، حسن روحانی، ابراهیم رئیسی، اعضای شورایعالی فضای مجازی از تداوم فیلترینگ حمایت کردند. شاهد این ادعا نیز، اظهارات معاون اطلاعرسانی دفتر معاون اول رئیسجمهور است که در مصاحبه ای گفته بود: «بحث رفع فیلتر تنها در اختیار دولت نیست و شورای عالی فضای مجازی که در سالهای گذشته تشکیل شده، مسئول این موضوع است. شهید رئیسی در سال آخر عمرشان به دنبال آن بودند که حداقل رفع فیلتر از پلتفرمی مانند گوگل پلی انجام شود، اما این موضوع به دلیل اینکه شهید رئیسی نتوانست اجماع سازی در شورای عالی فضای مجازی انجام دهد رفع فیلتر در دولت ایشان به نتیجه نرسید یعنی به عبارتی زور شهید رئیسی به شورای عالی فضای مجازی نرسید.»
۳۰ فروردین ۱۴۰۴ - ۱۸:۱۲
شنیده ها حکایت از آن دارد که اعضای شورایعالی فضای مجازی در آستانه تغییر هستند؛ هر چند که این ادعا در حد شنیده ها از برخی از اعضای این شورا است اما اگر رنگ واقعیت به خود بگیرد، می تواند به نفع دولتمردان برای برداشتن محدودیت های شبکه های اجتماعی باشد.
ثبت دیدگاه