از شائبه خودزنی تا رواج موسیقی زیرزمینی

به گزارش اسرار، یکی از چالش‌ های اخیر موسیقی کشور، موضوع لغو کنسرت ها علیرغم برخورداری از مجوز وزارت ارشاد بویژه در برخی شهرستان ها بوده است، که تقریبا به صورت ماهانه شامل چند مورد از آن بوده ایم، این در حالی است که وقتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوزی را صادر می‌کند پیش از صدور مجوز از حراست وزارتخانه، حراست وزارتخانه از وزارت اطلاعات، اداره اماکن و پلیس امنیت استان تاییدیه می گیرد بنابراین وقتی مجوزی لغو می‌شود، لغو مجوز توسط هیچ‌کدام از مراجعی که نام برده شد، صورت نگرفته است چراکه این مراجع، پیش از این تائیدیه‌های لازم را برای برگزاری کنسرت صادر کرده‌اند.

لغو خودسرانه کنسرت ها در حالی شکل می گیرد که در دوازدهم اسفندماه سال گذشته، سند ملی موسیقی تصویب و خیلی زود نیز به تمامی استان‌ها و مراکز ذی‌ربط ارجاع داده شد. بر مبنای این سند که مبتنی بر اندیشه، آرا و فتاوای فقهی امام راحل (ره) و رهبر معظم انقلاب اسلامی تدوین و بر ارتقای فضای موسیقی انقلاب و پیراستن از آسیب‌های موجود استوار شده است، تنها نهاد تصمیم‌گیر در حوزه موسیقی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دفاتر استانی این نهاد است. بنابراین وقتی یک کنسرت دارای مجوز رسمی و قانونی بوده، چرا گروهی می‌بایست نص صریح قانون را زیر پا گذاشته و هیچ توضیح متقنی راجع آن ارائه ندهد؟

محمدحسین ایمانی خوشخو دبیر شورای هنر هم پس از تصویب سند ملی موسیقی صراحتا اعلام کرد: هیچ شخصیت حقیقی و دستگاه حقوقی حق و اجازه لغو کنسرت را ندارد و صدا و سیما نیز باید همه سازهای موسیقی را نشان دهد. اما گویا باز هم این سند نتوانست اهرم فشاری برای جلوگیری از لغو بی‌مورد کنسرت‌های مجوزدار باشد چراکه ۲۳ آذر امسال باز هم اجرای یکی از گروه های موسیقی سنتی ساز و آواز که پیش از آن در فرهنگسرای ارسباران برگزار و با استقبال گسترده مردم مواجه شده بود در اجرای بعدی که در اصفهان بود به خاطر پوشش یکی از خانم های نوزانده کمانچه لغو شد.

حاکمیت در تمامی ارکان از بالاترین مقام تا پایین ترین رده ها بی شک تداعی کننده یک پیکره و با نام یک دولت و حاکمیت است، پس آنچه مسلم است این ناهماهنگی ها علاوه بر وجهه ناخوشایند عمومی در مورد تعامل مدیران بالادستی و نوعی خودزنی از سوی یک عضو از پیکره حاکمیت به عضوی دیگر، آسیب های آشکار و پنهان زیادی به اذعان هنرمندان موسیقی دارد که در گفت وگوی اسرار به برخی از آنها می پردازیم.

سخنان وزیر فرهنگ با ضمانت اجرایی و پیگیری قضایی راهگشاست

حمید خزاعی تهیه کننده و خواننده موسیقی اصیل ایرانی درباره سخنان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مبنی بر اینکه کسی اجازه لغو کنسرت ها را ندارد در گفت وگو با خبرنگار اسرار اظهار داشت: قطعا سخنان وزیر راهگشاست به شرطی که تضمین اجرایی و پیگیری قضایی وجود داشته باشد. معمولا وزرا تاکید می‌کنند که مرجع قانونی صدور مجوز برای برگزاری کنسرت ها وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است، وقتی مجوزی صادر شد همه باید به آن مجوز احترام بگذارند و اجرایی شود چون جلوگیری بعد از صدور مجوز غیرقانونی است.

وی با بیان اینکه وزیر فرهنگ کاملا قانونی و درست می گوید که مرجع صدور مجوز وزارت متبوع است و کسی حق ندارد از آن سرپیچی کند، افزود: اگر عوامل کنسرتی در یک جا با چالش مواجه شوند باید به وزارت فرهنگ مراجعه کنند و درخواست لغو مجوز را بدهند اگر اینگونه باشد این مرجع اعتبار خود را از دست نمی‌دهد اما وقتی مجوزی صادر می شود و هر نهاد، ارگان و شخصیت دیگری به راحتی آن مجوز را لغو می‌کند وجاهت مجوزهای وزارت فرهنگ از بین می‌رود.

خزاعی در پاسخ به این پرسش که با لغو کنسرت های موسیقی گروه‌ها تا چه حد متضرر می‌شوند، توضیح داد: با لغو کنسرت فقط گروه متضرر نمی‌شود بلکه همه عواملی که در برگزاری این رویداد فرهنگی دخیل هستند آسیب می‌بینند. برگزاری کنسرت ها در ایران دچار مشکل است؛ به جز سلبریتی‌ها و افراد صاحب نام که چرخه اقتصادی مشخص دارند چرخه اقتصادی هنر بخصوص موسیقی پاپ بعد از کرونا معیوب شده و به ندرت هنرمندان موسیقی اصیل ایرانی و پاپ می‌توانند به صورت مستقل سرپا بایستند چون هزینه‌های سالن‌ها و اجرا بالا رفته و در مقابل آن امکان بالا رفتن قیمت بلیت وجود ندارد.

وی افزود: در این شرایط اگر کنسرتی لغو شود آسیب بیشتری به بدنه ضعیف موسیقی که شامل اعضای گروه، نور پرداز و سایت فروش بلیت است و از این راه ارتزاق می کنند، وارد می‌شود از سوی دیگر از مردم پول گرفته شده و فرایند عودت مبالغ به مردم سخت و ناراحت کننده است.

وی همچنین در پاسخ به این پرسش که لغو کنسرت ها چه تاثیر منفی بر فرهنگ موسیقی می گذارد، گفت: لغو کنسرت‌ها اثر منفی جدی بر روی هنرمندان و هنر دوستان دارد. هنرمندان با تمام تلاش یک کار را به روی صحنه می برند و به جز سلبریتی هایی که با شرکت ها و تهیه کنندگان بزرگ همکاری می‌کنند، درآمد دیگر هنرمندان ناچیز است. وقتی یک اجرا لغو شود هنرمندان به شدت سرخورده و دلسرد می شوند و تمایل برای اجرای مجدد را از دست می‌دهند از سوی دیگر اجراها برای مخاطبانی که انتظار می‌کشند بی‌اعتبار می‌شود.

این تهیه کننده موسیقی اضافه کرد: اگر از مردم در مورد اعتبار مجوزهای ارشاد برای برگزاری کنسرت ها سوال بپرسید، می گویند مجوز که داده شده باید دید کنسرت اجرا می شود یا خیر. برخی افراد از قدرت خود برای لغو کنسرت ها استفاده می کنند و نه تنها به کسی پاسخگو نیستند حتی طلبکار هم هستند.

وزیر ارشاد خود را بیشتر وزیر فرهنگ می‌داند تا ارشاد

تجربه نشان داده بسیاری از سخت گیری ها سلیقه ای و بر مبنایی است که پایه مشخص و قابل اتکایی ندارد و حتی به استانداردهای دوگانه و چندگانه ختم می شود و از سوی کسانی بوده که تصور درستی از قدرت مسائل فرهنگی ندارندحامد شکیبانیا یکی دیگر از تهیه کنندگان موسیقی نیز گفت: مسائل فرهنگی کشور متولی واحد ندارد و صداها و قدرت های مختلف می‌توانند بر روی آن تاثیر بگذارد، بسیار خرسندم که وزیر ارشاد خود را بیشتر وزیر فرهنگ می‌داند تا ارشاد و این نشان می‌دهد که حامی اهالی فرهنگ و هنر است. تجربه نشان داده بسیاری از سخت گیری ها سلیقه ای و بر مبنایی است که پایه مشخص و قابل اتکایی ندارد و حتی به استانداردهای دوگانه و چندگانه ختم می شود و از سوی کسانی بوده که تصور درستی از قدرت مسائل فرهنگی ندارند.

وی افزود: از اینکه وزیر فرهنگ اعلام کرد کسی حق لغو کنسرت ها را ندارد و حامی هنرمندان است جای خرسندی است.

شکیبانیا با بیان اینکه نباید فرایندهای فراقانونی و غیرقانونی در برگزاری کنسرت ها موثر باشد، ادامه داد: اگر چه تقریبا امیدوار نیستم که حتی حمایت وزیر کارساز باشد اما نمی توانم کتمان کنم که بسیار خرسندم از اینکه حداقل در وزارتخانه از وزیر تا کارمندان حامی فرهنگ و هنر هستند نه متولی ممیزی و بگیر و ببند بلکه در درجه اول توسعه فرهنگ و هنر برای آنها اولویت دارد و این به ما قدرت فرهنگی می دهد. در سال های اخیرا تاثیرگذاری ما بر مخاطبان ما از لحاظ قدرت فرهنگی و هنری ضعیف شده است و آسیب آن به خود ما بر می‌گردد.

این تهیه کننده موسیقی گفت: به جز چند برگزار کننده کنسرت مشهور و اسم و رسم دار اغلب هنرمندان موسیقی درآمد آنچنانی ندارند، منظورم کنسرت های هنجار شکن و خارج از قواعد نیست. در دیگر بخش های هنر هم رونقی وجود ندارد و هنرمندان به خاطر ذات هنرمندی خود کار می کنند اما آنها با مشکلات مالی مواجه اند.

شکیبانیا تاکید کرد: هنرمندان برای برگزاری کنسرت ها به سختی و گذر از هفت خان رسم مجوز می گیرند بعد به راحتی اجراها لغو می شود و اندک درآمدی که نصیب نوازنده ها و اهالی فرهنگ و هنر در رشته های مختلف می شود از بین می رود.

وی افزود: برای آخرین کنسرتی که در آبانماه برگزار کردیم یکماه به دنبال مجوز بودیم و زمانی که موفق به اخذ مجوز شدیم به دلیل پر بودن ظرفیت سالن وحدت فرصت تبلیغات را از دست دادیم، به سختی سالن پر شد و فقط پول کنسرت را توانستیم دربیاوریم قبلا وزارت ارشاد حداقل برای واگذاری سالن و تجهیزات ما را حمایت می کرد اما اکنون باید هزینه زیادی را در این خصوص پرداخت کنیم.

وی اضافه کرد: اجرای ما اجرای موفق و پر شور بود، هنرمندان با عشق کار کردند و از سوی مخاطبان بسیار تشویق شدند، اگر هنرمندان را تشویق کنند نان شب هم نمی خواهند.