بیماری ایدز، که با نام سندرم نقص ایمنی اکتسابی شناخته میشود، یکی از چالشبرانگیزترین بیماریهای قرن حاضر است. این بیماری نتیجه عفونت با ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) است که به تضعیف سیستم ایمنی بدن منجر میشود.
HIV ویروسی است که در خون انسان، مایعات جنسی و شیر مادر زندگی میکند. این ویروس سیستم ایمنی بدن شما را تضعیف میکند، بنابراین بدن شما در مبارزه با میکروبها، ویروسها، قارچها و سایر مهاجمان سختیهای زیادی تجربه خواهد کرد.
تاریخچه گسترش بیماری اچآیوی چیست؟
محرز: بیماری ویروسی اچآیوی (HIV) حدود ۴۰ سال پیش در جهان شناسایی شد و به سرعت در سراسر دنیا گسترش یافت. در آن دوران، بهویژه جوانان بیش از سایر گروهها درگیر این بیماری شدند. تا سال ۱۹۹۶ میلادی هیچ درمان قطعی و مؤثری برای کنترل عفونت ناشی از ویروس اچآیوی وجود نداشت و مبتلایان، پس از اطلاع از بیماری، بهتدریج وارد مرحله پیشرفته عفونت میشدند؛ مرحلهای که در آن بدن بیمار بهشدت آسیبپذیر شده و دچار عفونتهای فرصتطلب یا برخی سرطانهای خاص میگردید.
اولین بار در سال ۱۳۶۳، درباره ویروس اچآیوی سخنرانی کردم و به سرعت موضوع در جامعه پزشکی مطرح شد. پس از آن، سازمان جهانی بهداشت با ارائه کیتهای تشخیصی اچآیوی به کشورهای مختلف، برنامه غربالگری افراد در معرض خطر را آغاز کرد.
در آغاز اجرای برنامههای آزمایش و شناسایی در ایران، بیشترین موارد ابتلاء در میان بیمارانی مشاهده شد که فرآوردههای خونی وارداتی دریافت میکردند. با انجام آزمایشهای گسترده بر روی دیگر گروهها، مشخص شد که در سایر افراد مشکل خاصی وجود ندارد. اما در آن زمان، خونهای وارداتی از دیگر کشورها گاهی آلوده بودند و همین عامل باعث افزایش موارد ابتلاء در بیماران هموفیلی و کسانی شد که از این فرآوردهها استفاده میکردند.
با شناسایی منبع آلودگی، روند کنترل و ویروسزدایی خونهای وارداتی با سرعت در دستور کار قرار گرفت و بهتدریج این مشکل برطرف شد. پس از آن، تمرکز اپیدمی در ایران به سمت افراد دارای اعتیاد تزریقی تغییر یافت. استفاده از سرنگهای مشترک در زندانها و مراکز بازپروری، یکی از مهمترین دلایل گسترش اچآیوی در میان این گروه بود.
از آنجا که اعتیاد در ایران جرم محسوب میشود، بسیاری از افراد مصرفکننده مواد مخدر به زندان منتقل میشدند و شرایط پرخطر ناشی از استفاده از وسایل تزریق مشترک، زمینه شیوع بیماری را فراهم میکرد و در آن زمان، اپیدمی شدیدی از اچآیوی میان معتادان تزریقی بهویژه در زندانها شکل گرفت و شمار مبتلایان بهسرعت افزایش یافت.
در سالهای ابتدایی، درمان مؤثری برای اچآیوی وجود نداشت و بسیاری از بیماران هموفیل که اغلب جوان بودند، جان خود را از دست میدادند. تا اینکه پس از چند سال، نخستین داروی ضدویروس وارد بازار شد و امید تازهای به بیماران داده شد؛ اما با وجود معرفی دو داروی جدید دیگر در ادامه، همچنان اثربخشی این داروها محدود بود و درمان کامل برای اچآیوی به دست نیامده بود.
بیماران مبتلا به ایدز چگونه درمان میشوند؟
محرز: از سال ۱۹۹۶ میلادی، درمانهای مؤثر برای ویروس اچآیوی (HIV) وارد مرحلهای تازه شد و در آن سال، سه داروی ضدویروسی معرفی شد که بهصورت ترکیبی در قالب کپسول یا دو داروی همزمان مصرف میشدند. این درمانها توانستند طول عمر بیماران مبتلا به اچآیوی را به سطحی طبیعی برسانند؛ بهگونهای که تا زمانی که دارو مصرف شود، فرد زندگی سالم و طبیعی خواهد داشت.
از همان ابتدای ورود داروهای ضدویروسی به بازار جهانی، در ایران نیز برای تأمین آنها اقدام شد و بیماران از همان سالها تحت درمان قرار گرفتند. حدود ۳۰ سال است که این داروها به صورت رایگان و تحت نظارت وزارت بهداشت در اختیار مبتلایان به اچآیوی قرار میگیرد و بیماران میتوانند با مراجعه به مراکز درمانی، درمان خود را آغاز یا ادامه دهند، ه بیماران ایرانی مبتلا به اچآیوی با تداوم درمان دارویی، میتوانند زندگی نرمال و طول عمر طبیعی داشته باشند.
در کشور داروی بیماری ایدز تولید شده است؟
محرز: در سالهای گذشته، پروژهای برای ساخت داروی گیاهی درمان اچآیوی در کشور آغاز شد. این دارو در مراحل آزمایشگاهی نتایج امیدوارکنندهای داشت و حتی با همکاری مشاورانی از کشور هلند پیشرفتهای قابلتوجهی به دست آمد. اما متأسفانه با تغییر دولت و عدم تخصیص بودجه در مرحله پایانی، پروژه متوقف شد و تاکنون ادامه نیافته است.
امکان بارداری برای زنان مبتلا به اچآیوی وجود دارد؟
محرز: یکی از زیباترین تجربههای من در سالهای کاریام زمانی است که زنان مبتلا پس از درمان کامل و رسیدن میزان ویروس به صفر، مجوز بارداری دریافت میکنند. این بیماران پس از زایمان، در حالی که نوزادشان سالم است، به مرکز مراجعه میکنند و دیدن زندگی نرمال آنها برای ما بسیار خوشایند است.
درمانهای جدید اچآیوی در ایران و جهان موجب شده است که بیماران، در صورت پیگیری منظم و مصرف مداوم دارو، بتوانند ازدواج، بارداری و زندگی اجتماعی طبیعی داشته باشند.
۲۵ آبان ۱۴۰۴ - ۲۰:۰۵
یک متخصص و استاد بیماریهای عفونی گفت: برای ویروس اچآیوی (HIV) سه داروی ضدویروسی معرفی شد که این درمانها توانستند طول عمر بیماران مبتلا به اچآیوی را به سطحی طبیعی برسانند.
ثبت دیدگاه