زعفران برای ایران تنها یک محصول کشاورزی نیست؛ بخشی از هویت تاریخی، میراث فرهنگی و یکی از مهمترین ظرفیتهای اقتصادی کشور به شمار میرود. محصولی که قرنها با نام ایران شناخته شده و همچنان بزرگترین سهم تولید جهانی را در اختیار دارد، اما با وجود این جایگاه، هنوز نتوانسته سهم واقعی خود را از بازار چند میلیارد دلاری جهان به دست آورد. صادرات فلهای، قاچاق، ضعف در برندسازی بینالمللی، حضور واسطهها و عرضه زعفران ایرانی با نام کشورهای دیگر، از مهمترین چالشهایی است که سالهاست این صنعت را تحت تأثیر قرار داده است.
به گزارش خبرنگار اسرار ،در همین راستا، نشست خبری بررسی مسیرهای کارآفرینی در صنعت زعفران با محوریت توسعه زنجیره ارزش و برندسازی جهانی، با حضور خبرنگاران و به میزبانی «رسانه برتر صنعت» برگزار شد؛ نشستی که در آن، مریم نوشمهر، بنیانگذار برند «زعفران نوژن» و مدیرعامل شرکت بازرگانی «نوشمهر بانو»، از ضرورت عبور از ساختار سنتی صادرات و حرکت به سمت خلق برندهای معتبر ایرانی سخن گفت.
صادرات فلهای؛ زخمی قدیمی بر پیکر طلای سرخ
کارشناسان حوزه زعفران معتقدند یکی از بزرگترین آسیبهای این صنعت، صادرات عمده و بدون هویت محصول است؛ روندی که باعث شده بخش قابل توجهی از زعفران ایرانی پس از خروج از کشور، در کشورهای واسطه بستهبندی و با نام تجاری آن کشورها روانه بازارهای جهانی شود.
مریم نوشمهر در این نشست با اشاره به همین مسئله اظهار کرد: بخش بزرگی از زعفران باکیفیت ایران هنوز بهصورت فلهای صادر میشود و پس از بستهبندی مجدد در کشورهای دیگر، با هویت غیرایرانی به دست مصرفکننده نهایی میرسد؛ اتفاقی که عملاً ارزش افزوده اصلی را از اقتصاد کشور خارج میکند.
به گفته وی، قاچاق زعفران به برخی کشورهای همسایه بهویژه افغانستان نیز طی سالهای اخیر به یکی از چالشهای جدی این حوزه تبدیل شده است؛ مسئلهای که علاوه بر تضعیف جایگاه برند ایرانی، بر قدرت قیمتگذاری و مدیریت بازار داخلی نیز اثر منفی گذاشته است.
وی تأکید کرد: تا زمانی که برندسازی حرفهای و منسجم در سطح ملی و شرکتی شکل نگیرد، ایران با وجود تولید عمده، همچنان از سهم واقعی خود در بازار جهانی زعفران محروم خواهد ماند.
آغاز «نوژن»؛ تلاشی برای بازتعریف هویت زعفران ایرانی
در بخش دیگری از این نشست، نوشمهر به روند شکلگیری برند «نوژن» اشاره کرد و گفت: ایده اولیه این برند از سال ۱۳۹۴ شکل گرفت؛ زمانی که این پرسش مطرح شد که چرا محصولی با چنین پیشینه و کیفیتی نباید با یک هویت قدرتمند و درخور، در بازارهای جهانی حضور داشته باشد.
وی افزود: پس از چند سال برنامهریزی، برند «زعفران نوژن» در سال ۱۳۹۷ به ثبت رسید و فعالیت حرفهای خود را با هدف ورود به بازارهای بینالمللی آغاز کرد.
به گفته مدیرعامل شرکت نوشمهر بانو، با توسعه فعالیتها و ضرورت ایجاد ساختار حرفهایتر، در سال ۱۳۹۹ شرکت بازرگانی «نوشمهر بانو» تأسیس شد و برند نوژن به این مجموعه انتقال یافت تا صادرات زعفران و سایر محصولات ارزشمند ایرانی از جمله خشکبار، در قالب یک ساختار تخصصی دنبال شود.
وی درباره انتخاب نام «نوژن» توضیح داد: این نام از ترکیب مفهوم «نو» و «ژن» الهام گرفته شده و نمادی از نگاهی تازه به میراث کهن زعفران ایران است؛ تلاشی برای پیوند اصالت تاریخی این محصول با استانداردهای روز تجارت جهانی.
کیفیت؛ از مزرعه تا بازار جهانی
نوشمهر یکی از مهمترین عوامل موفقیت در بازارهای بینالمللی را کنترل دقیق کیفیت دانست و گفت: کیفیت در مجموعه نوژن تنها به محصول نهایی محدود نمیشود، بلکه از مرحله انتخاب مزارع تا فرآوری، نگهداری، بستهبندی و عرضه نهایی بهصورت مرحلهبهمرحله کنترل میشود.
وی افزود: خلوص، رنگ، عطر و سلامت زعفران باید مطابق استانداردهای جهانی حفظ شود، زیرا بازارهای صادراتی امروز نسبت به کیفیت و اصالت محصول حساسیت بسیار بالایی دارند.
وی همچنین با اشاره به گسترش محصولات تقلبی در بازار داخلی اظهار داشت: تشخیص اصالت زعفران دیگر با روشهای سنتی امکانپذیر نیست و نیازمند آزمایشهای تخصصی و استانداردهای دقیق آزمایشگاهی است.
به گفته این فعال اقتصادی، یکی از تناقضهای موجود در بازار زعفران آن است که شرکتهای رسمی و شناسنامهدار با حجم بالایی از نظارتهای اداری مواجهاند، در حالی که بخشی از بازار غیررسمی و فاقد استاندارد، بدون کنترل مؤثر به فعالیت خود ادامه میدهد.
کشاورزان؛ ستون اصلی صنعت زعفران
مدیر برند نوژن در ادامه سخنان خود بر نقش کلیدی کشاورزان در آینده صنعت زعفران تأکید کرد و گفت: کشاورزان زعفرانکار ستون اصلی این صنعت هستند و حمایت از آنها در واقع حمایت از آینده اقتصادی و صادراتی زعفران ایران محسوب میشود.
وی افزود: در برنامههای توسعهای این مجموعه، آموزش تخصصی کشاورزان، ارتباط مستقیم با تولیدکنندگان و بهبود کیفیت زنجیره تأمین در اولویت قرار گرفته است.
او همچنین به مشکلات نیروی کار در بخش تولید اشاره کرد و گفت: فرآیند برداشت و پاکسازی گل زعفران همچنان کاری سخت، زمانبر و عمدتاً دستی است و با توجه به دستمزدهای پایین، تمایل نیروی انسانی برای فعالیت در این حوزه کاهش یافته؛ موضوعی که میتواند در آینده تولید سنتی زعفران را با چالش جدی روبهرو کند.
بستهبندی؛ روایتگر هویت ایرانی
در این نشست، بستهبندی نیز به عنوان یکی از حلقههای مهم خلق ارزش افزوده مورد توجه قرار گرفت. نوشمهر معتقد است بستهبندی صرفاً یک پوشش ظاهری نیست، بلکه هویت برند، فرهنگ ایرانی و کیفیت محصول را به بازار جهانی منتقل میکند.
وی گفت: در طراحی بستهبندیهای نوژن تلاش شده ضمن رعایت استانداردهای نگهداری و سلامت محصول، جلوهای از هنر و اصالت ایرانی نیز به نمایش گذاشته شود.
کارشناسان نیز معتقدند استفاده از صنایعدستی ایرانی و طراحیهای فرهنگی در بستهبندی صادراتی میتواند علاوه بر ایجاد تمایز در بازار جهانی، ارزش افزوده قابل توجهی برای محصول ایجاد کند.
حرکت به سمت فرآوردههای نوین زعفران
یکی دیگر از محورهای مطرحشده در این نشست، ضرورت عبور از خامفروشی و توسعه فرآوردههای مبتنی بر زعفران بود.
مدیرعامل شرکت نوشمهر بانو با اشاره به برنامههای آینده این مجموعه گفت: در کنار عرضه زعفران خالص، تولید عصارهها، نوشیدنیها، فرآوردههای غذایی و محصولات نوآورانه مبتنی بر زعفران نیز در دستور کار قرار گرفته است؛ زیرا توسعه این محصولات میتواند ارزش افزوده بیشتری برای اقتصاد کشور ایجاد کند.
وی گسترش بازارهای صادراتی، تقویت شبکههای توزیع بینالمللی و راهاندازی خطوط جدید فرآوری و بستهبندی را از مهمترین اهداف پنجساله این مجموعه عنوان کرد.
نوشمهر در پایان تأکید کرد: هدف ما این است که طی سالهای آینده، برندهای ایرانی نه فقط بهعنوان تأمینکننده ماده خام، بلکه بهعنوان مرجع کیفیت و اصالت زعفران در بازارهای جهانی شناخته شوند.
او معتقد است کلید موفقیت صنعت زعفران ایران در یک جمله خلاصه میشود:«پیوند اصالت کهن زعفران ایران با استانداردهای نوین تجارت جهانی.»
خبرنگار:محبوبه عزیز
ثبت دیدگاه