۸۰ درصد بورس در اختیار دولت و شبه دولتی‌‌ها!

فردین آقابزرگی کارشناس بورس درباره وضعیت بازار سرمایه و خروچ پول از این بازار به دلیل ریزش‌های پی در پی شاخص اظهار داشت: دو سال گذشته و پس از وقایع سال 99 در بازار سرمایه عده‌ای از مسئولان در اتاق‌های اقتصادی در مجلس و دولت این پیشنهاد را دادند که 200 تا 250 همت وارد بازار سرمایه شود و سهام سهامدار خرد را خریداری شود و بخش عمده بورس را به شستا، تامین اجتماعی، بانک‌ها و شبه دولتی‌ها واگذار کنیم و شاهد آن هستیم این که این پیشنهاد در حال اجرا است.
وی ادامه داد: صرفا بورس سبز، بورس خوب و بورس قرمز بورس بد نیست، بلکه شرایطی نامناسب است که حاکم بازی اعم از ارکان بورس یا دولت که به عنوان بزرگترین بازیگر در بازار سرمایه نقش ایفا می‌کند و 80 درصد این بازار در اختیار دولت و شبه دولتی‌‌ها است و اساسا این فضا نمی‌توان بازار گفت بلکه در این شرایط و با این بازیگران این بورس نابازار است. در چنین شرایطی وقتی سهامدار خرد با ضرر و زیان پی در پی مشاهده می‌کند که تصمیماتی دربورس اتخاذ می‌شود که خلاف منافع سهامدار است، سرمایه خود را از این نابازار خارج و وارد بازارهای موازی می‌کند و بورس جای ماندن سرمایه نیست.
این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: طبق آمارهای ثبت شده، شاهد آن بودیم در سال 1399 بیش از 25 همت وارد بازار سرمایه شد و در سال 1400 بیش از 40 همت از این بازار خارج شد. در سال 1401 هم بیش از 60 همت خروجی پول از بازار داشتیم و در سال 1402 که بدترین سال بورس بود، خروج پول حقیقی به بیش از 85 همت رسید.
آقابزرگی گفت: در شرایطی که حقیقی‌ها ریسک‌های بازار سرمایه را می‌پذیرند اما دولت به صورت یکسویه در بورس حکمرانی می‌کند. متولیان این بازار هم به جز مذاکرات پشت درهای بسته اقدام دیگری در راستای حفظ منافع سهامداران حقیقی انجام ندادند، طبیعی است که در این شرایط مردم از بورس قهر می‌کنند.
وی افزود: اقدام دولت در بورس دقیقا شبیه به کسی است که شاخه‌ای از درخت که بر روی آن ایستاده را اره می‌کند. در حالی که دولت می‌توانست از طریق بورس تامین مالی کند. اما این بی‌اعتمادی به جایی رسیده که در حال حاضر حقوقی‌ها هم اوراقی که منتشر می‌شود را خریداری نمی‌کنند و حتی شبه دولتی‌ها هم خریدار اوراق نیستند.
این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: برخی از مقامات امنیتی به این نتیجه رسیدند که اگر قیمت‌ها در بورس بالا برود امکان بازگشت آن وجود ندارد و باید اقدامی انجام داد که مردم از بورس خارج شوند و برای تحقق این این هدف ابزارهای بومی‌سازی‌های غیراستاندارد در دوره بورس بسیار دیده‌ایم.آقابزرگی ادامه داد: آقای رییسی در دوره انتخابات اعلام کرد که بورس را قلک نمی‌کنیم اما دیدیم که بورس برای دولت سیزدهم قلک شد.
وی با بیان اینکه باید برای شنیدن صدای سهامداران یک تشکل واحد وجود داشته باشد، تاکید کرد:‌ طبق قانون باید تشکل‌های خود انتظام باید کانون و نظام خاص خود را داشته باشند. آقای دهقان دهنوی برای ایجاد کانون سهامداران حقیقی تلاش کرد اما عده‌ای اجازه ندادند این کانون شکل بگیرد چراکه از این هراس داشتند در این کانون موضوعاتی مطرح شود که در خلاف منافع دولت باشد.
این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه هر چند بورس در چند روز اول سال 1403 بازدهی خوبی داشت اما بلافاصله با برگشت شبه دولتی‌ها ورق برگشت و دولتی‌ها شروع به نظام دهی بازار کردند و نظام‌دهی به زعم انها به این معنا است که بازار بورس در کنار سایر بازارهای موازی هیچ جذابیتی نداشته باشد و در این شرایط هم سهامدار به مرور زمان از بازار خارج می‌شوند.
آقابزرگی درباره ادامه وضعیت فعلی بازار سرمایه تاکید کرد: در بیش از یک دهه گذشته مسئولانی داشتیم که گفتند بورس قمارخانه است و مسئولانی هم بودند که گفتند هر سرمایه‌ای دارید را بفروشید و سهام بخرید، اما در تمام این مدت بورس کار خود را کرده‌ و در حالی که در سال 96 شاخص 70 هزار بوده که الان به دو میلیون و 200 هزار واحد رسیده‌ است یعنی بازدهی 30 برابری داشته‌ است. اما در سه سال گذشته در دولت سیزدهم نگاه و اقداماتی انجام شده که بورس حتی برای دو ساعت دیگر هم قابل پیش‌بینی نیست و نمی‌دانیم آقای خاندوزی از پیش‌بینی اقتصاد کشور حرف می‌زدند دقیقا منظور وی کدام کشور است چراکه در ایران حتی دو ساعت آینده هم قابل پیش‌بینی نیست چه برسد به فردا و روزهای آینده.
آن طور که رحمان رحیمی کارشناس بازار سرمایه می‌گوید این شرایط ارزش معاملات بازار را زیر ۵ همت و در وضعیت بدی قرار داده ، این در حالی است که با توجه به تورم فعلی، ارزش معاملات باید بالای ۱۰ همت باشد.به طور کلی انتظار داشتیم که هفته‌های آخر اردیبهشت اوضاع بهتری داشته باشیم، ولی به دلایلی که بار‌ها گفتیم مانند دستورالعمل‌هایی که دولت می‌دهد، دست در جیب شرکت‌ها می‌برد و سبب کاهش حاشیه سود شرکت‌ها می‌شود، متاسفانه اقبال عمومی به طور کلی از بورس کم است.
وی در ادامه توضیح می‌دهد: مثلا دولت قرار است حدود ۱۳۰ همت اوراق منتشر کند. هفته گذشته ۳۵ همت با سود ۳۹ درصد اوراق منتشر کرد که متاسفانه خریدار هم نداشت. این موضوع این سیگنال را می‌دهد که پول هوشمند به سود ۲۹ درصد بدون ریسک راضی نیست. متاسفانه این خبر را دارد می‌دهد که تورم بزرگتری در راه هست.
این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه در این مسیر بازار سهام در بین بازار‌های موازی، متاسفانه نتوانسته امتحان سودآوری را پاس کند و به نوعی رفوزه شده است، توضیح می‌دهد: مردم هیچ اقبالی به بازار سهام ندارند. الان شرکت‌های خودروسازی مثل مدیران خودرو که قبلا قیمت قطعی می‌دادند قیمت علی‌الحساب دارند، یعنی طرح‌های فروششان به قیمت علی الحساب است. آن‌ها هم پیش بینی تورم را کردند که به نسبت تورم، قیمت‌های خودروی خود را افزایش بدهند. متاسفانه مردم هم با هزینه همین خودروساز‌های بدقول خودرو‌های بی کیفیت را با قیمت علی الحساب می‌گیرند. حتی در بعضی مواقع مبلغ بیشتری هم به آن نمایندگی فروش می‌دهند، اما وارد بازارسهام نمی‌شوند.
او می‌افزاید: بورس ایران مثل یک بیماری شده که هیچ کمکی نمی‌توان به آن کرد، چرا که نقدینگی در بدنش جریان ندارد، تا جایی که روز شنبه بیست ودوم اردیبهشت ارزش معاملات حدود سه همت بود؛ این خیلی کم است. ارزش معاملات ما باید بالای ۱۰ همت باشد. با توجه به این تورمی که وجود دارد و حجم نقدینگی که در گردش است، ارزش معاملات ما باید به طور معمول در روز بالای ۱۰ همت باشد. ارزش معامله اگر زیر پنج باشد یعنی افتضاح، یعنی خیلی غیر قابل قبول. در این شرایط متاسفانه آن اراده برای از بین بردن این اشکالات وجود ندارد.