چرا ایران در حال تقویت روابط خود با آسیای مرکزی است؟

ایران در دوره ریاست جمهوری مسعود پزشکیان، به‌وضوح در حال تقویت سیاست خود در آسیای مرکزی است. تمرکز اصلی تعاملات منطقه‌ای ایران بر توسعه روابط تجاری و زیرساخت‌های لجستیکی حمل‌ونقل قرار دارد؛ امری که با راهبرد «نگاه به شرق» ایران هماهنگ است.
به گزارش اسرار، «شبکه گسترده جاده‌ای و ریلی ایران، همراه با بنادر مهم این کشور در اقیانوس هند، مزیتی راهبردی برای همکاری با جمهوری‌های محصور در خشکی آسیای مرکزی فراهم می‌کند.»
سایت The Diplomat که یکی از منابع تخصصی در حوزه روابط بین‌الملل، امنیت، اقتصاد و سیاست با تمرکز ویژه بر منطقه آسیا-اقیانوسیه است با این مقدمه در توضیح چرایی فعال شدن بیش از پیش دستگاه دیپلماسی ایران در حوزه آسیای مرکزی می نویسد:
جمهوری اسلامی ایران در دوره ریاست جمهوری مسعود پزشکیان، به‌وضوح در حال تقویت سیاست خود در آسیای مرکزی است. تمرکز اصلی تعاملات منطقه‌ای ایران بر توسعه روابط تجاری و زیرساخت‌های لجستیکی حمل‌ونقل قرار دارد؛ امری که با راهبرد «نگاه به شرق» ایران هماهنگ است.
تحریم‌های بین‌المللی همچنان مانع اصلی برای ادغام کامل ایران در ساختار اقتصادی آسیای مرکزی باقی مانده‌اند. با وجود نزدیکی جغرافیایی و ظرفیت‌های قابل توجه منابع طبیعی، حجم کل تجارت دوجانبه هنوز نسبتاً پایین است، تنها کمی بیش از ۱.۵ میلیارد دلار، هرچند این رقم در سال‌های اخیر اندکی افزایش یافته است. هدف ایران افزایش تجارت با ازبکستان تا چهار برابر (۲ میلیارد دلار)، با قزاقستان و تاجیکستان هر کدام تا ۱ میلیارد دلار و افزایش ۳۰ درصدی تجارت با ترکمنستان است.
در مقابل، کشورهای آسیای مرکزی نیز در جست‌وجوی بازارهای مصرفی جدید و مسیرهای کارآمدتر برای اتصال به اقتصادهای بزرگ جهان هستند. ایران ترکیبی از این دو مزیت را در خود دارد و به همین دلیل به یک شریک ارزشمند منطقه‌ای برای آن‌ها تبدیل شده است. افزون بر این، ایران دارای توانمندی‌های فنی و علمی در حوزه‌های مهندسی، انرژی، کشاورزی، صنایع شیمیایی و داروسازی است و زیرساخت‌های سرمایه‌گذاری برای تولید مشترک را نیز داراست.
شبکه گسترده حمل‌ونقل زمینی و ریلی ایران، در کنار بنادر مهم در اقیانوس هند، ایران را به شریک کلیدی برای جمهوری‌های آسیای مرکزی تبدیل کرده است. تهران نقش محوری در پل زمینی اوراسیا ایفا می‌کند که چین و اروپا را از طریق راه‌آهن به هم متصل می‌کند.