وعده‌های نامزد‌ها قابلیت اجرا دارد؟

وضعیت بازار مسکن در حال حاضر چندان تعریفی ندارد ورکود شدیدی بر آن حاکم است ، بخش قابل توجهی از شعارهای کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری به بخش مسکن اختصاص دارد.این شعارها سر و صدای زیادی بر پا کرده و حواشی بسیاری داشته است. از میان وعده‌های اقتصادی برخی از نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری برخی از وعده‌ها قابل تامل و از جنس نشدن است از جمله وعده‌های مسکنی شهردار تهران مبنی بر ساخت 10 میلیون مسکن در 4 سال! طبق وعده آقای زاکانی که در یک برنامه تلویزیونی آن را مطرح کرد: ظرف 4 سال دغدغه مردم را از مسکن برمی‌دارم و در مسکن به عنوان کار بزرگ هدف‌گذاری‌های جدی خواهیم داشت. در 1400 شهر و در روستاها پلاک‌های ناپایدار داریم و در کنار آن هم بافت‌های فرسوده وجود دارد و گفته‌ام که این پلاک‌های ناپایدار و بافت‌های فرسوده طلا هستند هر چند که تهدید محسوب می‌شوند اما در دل و جوهر آن قابلیت‌هایی وجود دارد که اگر دولت مشوق‌هایی ارایه دهد مردم خودشان نسبت به ساخت مسکن اقدام می‌کنند و می‌توان بجای ساخت 4 میلیون مسکن می توان 10 میلیون مسکن ساخت. زاکانی در برنامه مناظره هم اعلام کرد که ظرف 5 سال مشکل مسکن را می توان حل کرد.همچنین رییس مجلس به عنوان نامزد انتخابات ریاست جمهوری در یکی از برنامه تلویزیونی اعلام کرد که در 80 درصد شهرها و 100 درصد روستاها می‌توانیم یک قطعه زمین رایگان در اختیار مردم قرار دهیم. شهردار تهران که تصمیم گرفته دوباره در انتخابات ریاست جمهوری شانس خود را امتحان کند، همواره در صحبت‌های خود از دولت‌های یازدهم و دوازدهم برای توقف ساخت مسکن در کشور انتقاد کرده و بعد از آن در یک اقدام عجیب گفته می‌خواهد در یک دوره چهار ساله مشکل مسکن را در ایران ریشه‌کن کند.محمدباقر قالیباف گفته است قصد دارد، شاخص دسترسی به مسکن را تا 7.5 سال کاهش دهد. شاخص دسترسی مسکن در ایران تا نیمه سال 1402 و در نبود آمارهای رسمی ۱۴ سال و نیم برآورد می‌شد. از طرف دیگر قالیباف معتقد است، کار دولت تصدی‌گری در بخش مسکن نیست که این اظهارات، شعار قبلی او را نقض می‌کند.قالیباف در برنامه مناظره هم اعلام کرد که می‌توانیم به زوج‌های جوان به مدت ۳ سال، مسکن رایگان بدهیم که زندگی را به راحتی آغاز کنند. طبق وعده دیگر قالیباف باید به این شاخص برسیم که یک کارگر اگر همه درآمد خود را در 7.5 سال کنار بگذارد، بتواند خانه بخرد.این وعده‌های عجیب مسکنی در حالی داده می‌شود که شاهد عقب ماندگی قابل توجه وعده دولت سیزدهم در اجرای وعده ساخت 4 میلیون مسکن در 4 سال تحت عنوان «نهضت ملی مسکن» هستیم بطوریکه اجرای این طرح تنها در مرحله تامین زمین برای 2 میلیون و 600 هزار واحد باقی ماند.صحبت‌های مصطفی پورمحمدی در مورد مسکن منطقی‌تر است. او گفته است اگر برای مسکن برنامه‌ریزی دقیقی صورت بگیرد و در نقاط خوبی هم جانمایی شود، سیاست درستی است. پورمحمدی گریزی هم به بافت فرسوده زده و اعلام کرده است، زیرساخت بافت فرسوده باعث می‌شود هزینه‌ها کاهش پیدا کند. از سوی دیگر هم باید وام‌های هدایت‌شده دقیقی برای کسانی که می‌خواهند مسکن بسازند، تدارک دیده شود.امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی هم یک تنه به دل هزینه‌های ساخت مسکن زده و ادعا کرده است، اگر رای بیاورد می‌تواند هزینه‌های ساخت را تا 40 درصد کاهش دهد.حرف‌های سعید جلیلی درباره مسکن پراکنده و مبهم است.
او گفته است در حال حاضر مشکل اصلی کشور انحصار زمین است نه کمبود زمین. جلیلی معتقد است نسبت تهیه مسکن را باید با موضوع آمایش سرزمینی دید.موضع مسعود پزشکیان، کاندیدای دیگر انتخابات متفاوت است. او جبهه‌گیری خاصی در قبال مسکن نداشته و فقط اعلام کرده است مسکن‌سازی دولتی در ایران جوابگو نیست.
اولین نکته‌‌ای که درباره شعارهای انتخاباتی به ذهن می‌رسد این است که همه کاندیداها با توجه به دردسرهای ساخت چهار میلیون واحد مسکن، در دولت سیزدهم از ارائه تعداد و جزئیات ترس دارند.آنها سعی می‌کنند با کلی‌گویی و پرهیز از ارائه جزئیاتی مثل تعداد و تاریخ اجرا از مواخذه شدن در آینده جلوگیری کنند؛ از طرف دیگر خود وعده‌ها هم هر کدام جای بحث دارد.
وعده کاهش شاخص دسترسی به مسکن قالیباف عملا یک وعده پوچ و بی‌اساس است و با وضعیت فعلی کشور همین که عدد این شاخص بیشتر نشود باید خدا را شکر کرد.ادعای زاکانی هم که از اساس مشکل دارد. چطور امکان دارد تورم افسارگسیخته و رکود عمیق بازار مسکن را که در دهه‌ها شکل گرفته است چهار ساله از بین برد؟ آن هم به گونه‌ای که دیگر مردم دغدغه مسکن را فراموش کنند.
صحبت‌های پورمحمدی همان‌طور که گفته شد نسبت به باقی کاندیداها منطقی‌تر است، اما آن هم به قدری کلی و پرابهام است که هنوز جای سوال بیشتری دارد.حرف‌های جلیلی هم یک‌سری ایده‌ است که به نظر نمی‌آید با اجرای آن یک دولت بتواند به دل مشکلات مسکن در چهار سال بزند. حالا باید دید با این وضعیت حرف‌های روی کاغذ، رئیس‌جمهوری بعدی ایران چه چاره‌ای برای بدنه زخم‌خورده بازار مسکن دارد؟
در این باره محمدرضا رضایی‌کوچی، رییس کمیسیون عمران مجلس یازدهم و نماینده مجلس دوازدهم در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایلنا با اشاره به قانون جهش تولید مسکن در مجلس برای ساخت سالانه یک میلیون مسکن اظهار داشت: درباره حوزه مسکن قانون جهش تولید مسکن وجود دارد و مبنای تمام برنامه‌های ساخت مسکن باید همین قانون باشد و هر رییس جمهوری که بر سرکار بیاید باید این قانون را به اجرا برساند.وی تاکید کرد: به غیر از قانون جهش تولید مسکن هیچ برنامه و وعده در حوزه اعتبار ندارد.رییس کمیسیون عمران مجلس یازدهم با بیان اینکه قانون جهش تولید مسکن یک برنامه کاملی است و تمام جوانب ساخت و تامین مالی در این قانون دیده شده است، گفت: همین وعده‌ها وقتی در مراحل بررسی قرار بگیرند امکان این را دارند که پیشرفت جهش تولید مسکن را کُند کنند از این رو در بخش مسکن مبنا فقط اجرای قانون است.