مدیر مجتمع دامپزشکی «جان» با تأکید بر گذار این حرفه از رویکرد «درمانمحوری» به «پیشگیریمحوری»، تصریح کرد که دامپزشکی صرفاً محدود به درمان حیوانات نیست، بلکه به عنوان یک حلقه راهبردی در زنجیره «سلامت واحد» (One Health)، نقشی تعیینکننده در سلامت عمومی جامعه و حفاظت از محیطزیست ایفا میکند. دکتر رامتین گمرکچی در نشست خبری ۲۷ مردادماه در اصفهان، با دعوت از جامعه به عبور از رویکردهای احساسی و مقطعی، خواستار بهرهگیری از مدیریت علمی، برنامههای پیشگیرانه و تدوین چارچوبهای قانونی شفاف برای ساماندهی حیوانات آزادزی و ارتقای فرهنگ نگهداری مسئولانه از حیوانات خانگی شد.
به گزارش اسرار ، نشست خبری دکتر رامتین گمرکچی، مدیر مجتمع دامپزشکی جان، با حضور جمعی از اصحاب رسانه در سالن همایش مجتمع مطبوعات اصفهان برگزار شد؛ نشستی که در آن، نقش دامپزشکی تخصصی در آینده سلامت جامعه، مسئولیتپذیری در نگهداری از حیوانات و ضرورت مدیریت علمی حیوانات آزادزی مورد بررسی قرار گرفت.
گمرکچی در آغاز سخنان خود با اشاره به تحول جایگاه دامپزشکی در سالهای اخیر اظهار کرد: در گذشته، دامپزشکی بیشتر با درمان بیماریهای حیوانات شناخته میشد، اما امروز این حوزه در کنار درمان، بر پیشگیری، تشخیص زودهنگام، کنترل بیماریهای عفونی و انگلی و افزایش آگاهی عمومی متمرکز شده است. به بیان دیگر، رویکرد جدید دامپزشکی از درمان صرف عبور کرده و به سمت حفظ سلامت پایدار حرکت کرده است.
وی افزود: هرچه بیماری در مراحل ابتدایی شناسایی شود، امکان درمان موفقتر و جلوگیری از عوارض بعدی بیشتر خواهد بود. از همین رو، مراجعه به دامپزشک نباید تنها به زمان بروز علائم شدید یا بیماری آشکار محدود شود. واکسیناسیون منظم، معاینههای دورهای، کنترل انگلها، بررسی وضعیت تغذیه و انجام آزمایشهای لازم، از مهمترین اصول مراقبت بهموقع از حیوانات به شمار میرود.
مدیر مجتمع دامپزشکی جان با بیان اینکه جایگاه حیوانات خانگی در جامعه تغییر کرده است، ادامه داد: در سالهای اخیر، حیوانات خانگی بهویژه سگها و گربهها، برای بسیاری از خانوادهها به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شدهاند. این تغییر اجتماعی موجب شده است انتظار جامعه از خدمات دامپزشکی نیز افزایش یابد و مراکز تخصصی ناگزیر باشند خدماتی فراتر از درمانهای اولیه ارائه کنند.
وی تصریح کرد: امروز خدماتی مانند تصویربرداری پیشرفته، آزمایشگاههای تخصصی، جراحی، دندانپزشکی، فیزیوتراپی، مراقبتهای داخلی و برنامههای پیشگیرانه، بخش مهمی از نیازهای حوزه حیوانات خانگی را تشکیل میدهد. دامپزشکی نوین باید بتواند متناسب با این نیازها، پاسخ تخصصی و علمی ارائه کند.
گمرکچی با تأکید بر مفهوم «سلامت واحد» گفت: سلامت انسان، حیوان و محیطزیست از هم جدا نیست و هرگونه اختلال در یکی از این سه بخش میتواند بر دو بخش دیگر نیز اثر بگذارد. به همین دلیل، دامپزشکان تنها مسئول سلامت حیوانات نیستند، بلکه در پیشگیری از بسیاری از بیماریهای مشترک میان انسان و حیوان نیز نقش دارند و این موضوع جایگاه این حرفه را در ساختار سلامت عمومی برجستهتر میکند.
وی با اشاره به برخی بیماریهای قابل انتقال میان انسان و حیوان افزود: بیماریهایی مانند هاری، برخی عفونتهای انگلی، بیماریهای منتقله از طریق کنهها و تعدادی از عفونتهای قارچی و باکتریایی، از جمله مواردی هستند که لزوم توجه به مراقبتهای پیشگیرانه را دوچندان میکنند. در این میان، واکسیناسیون بهموقع، رعایت اصول بهداشتی، معاینات منظم و آموزش صاحبان حیوانات، از مهمترین اقدامات مؤثر در کاهش خطرات بهداشتی است.
مدیر مجتمع دامپزشکی جان خاطرنشان کرد: نگهداری از حیوانات خانگی، اگر با آگاهی و رعایت ضوابط بهداشتی همراه باشد، لزوماً تهدیدی برای سلامت عمومی ایجاد نمیکند. آنچه مشکلساز میشود، بیتوجهی به واکسیناسیون، عدم کنترل بیماریها، تغذیه نامناسب و نبود مسئولیتپذیری در نگهداری از حیوانات است.
وی در ادامه به موضوع حیوانات بیسرپرست و آزادزی پرداخت و اظهار کرد: این مسئله از جمله موضوعاتی است که باید با نگاه کارشناسی و بهدور از رفتارهای احساسی یا اقدامات شتابزده دنبال شود. جمعیت کنترلنشده حیوانات آزادزی میتواند با موضوعاتی مانند سلامت عمومی، انتقال بیماریها، رفاه حیوانات، مدیریت پسماند، آرامش شهروندان و حتی حفاظت از تنوع زیستی ارتباط پیدا کند، از این رو مدیریت آن نیازمند برنامهای جامع و پایدار است.
گمرکچی افزود: برخوردهای مقطعی یا تکبعدی نمیتواند راهحلی مؤثر برای این چالش باشد. مدیریت علمی جمعیت حیوانات آزادزی باید بر پایه مجموعهای از اقدامات همزمان شامل کنترل تولیدمثل، واکسیناسیون، کنترل انگلها و بیماریها، شناسایی و ثبت حیوانات، ساماندهی اصولی، واگذاری حیوانات قابل سرپرستی و جلوگیری از رهاسازی حیوانات خانگی انجام شود.
وی با بیان اینکه عقیمسازی تنها بخشی از راهحل است، تصریح کرد: اگر رهاسازی حیوانات، تأمین منابع غذایی بیضابطه، تکثیر بدون مسئولیت و ورود مداوم حیوانات جدید به این چرخه کنترل نشود، حتی برنامههای گسترده عقیمسازی نیز نمیتواند نتیجه پایدار ایجاد کند. بنابراین موضوع حیوانات آزادزی باید در چارچوب یک سیاست جامع و بینبخشی مورد توجه قرار گیرد.
مدیر مجتمع دامپزشکی جان مسئولیتپذیری صاحبان حیوانات را یکی از پایههای اصلی ساماندهی این حوزه دانست و گفت: نگهداری از حیوان خانگی صرفاً به علاقهمندی محدود نمیشود، بلکه مستلزم پذیرش تعهد در قبال سلامت، تغذیه، واکسیناسیون، درمان، رفاه، آموزش و جلوگیری از رهاسازی حیوان است. همچنین رعایت حقوق شهروندان و پیشگیری از ایجاد مزاحمت یا خطر برای دیگران نیز بخشی از همین مسئولیت اجتماعی است.
وی با تأکید بر لزوم تدوین چارچوبهای قانونی شفاف افزود: جامعه به قوانینی نیاز دارد که در آن، هم سلامت عمومی و حقوق شهروندان مورد توجه قرار گیرد و هم رفاه حیوانات و حفاظت از محیطزیست نادیده گرفته نشود. قانونگذاری در این حوزه نباید صرفاً محدودکننده تلقی شود، بلکه باید ابزاری برای تعیین مسئولیتها، ایجاد نظم و پیشگیری از بروز آسیبهای اجتماعی و بهداشتی باشد.
گمرکچی همچنین همکاری میان دستگاههای مختلف را در این زمینه ضروری دانست و اظهار کرد: دامپزشکی، شهرداری، محیطزیست، بخشهای مرتبط با سلامت و دیگر نهادهای مسئول باید در قالب تقسیم کار مشخص و پروتکلهای مشترک عمل کنند. مسائل مربوط به حیوانات خانگی و حیوانات آزادزی، ماهیتی چندوجهی دارد و بدون هماهنگی بین دستگاهی نمیتوان به راهحل مؤثر دست یافت.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به ظرفیتهای فناوری در دامپزشکی اشاره کرد و گفت: بهرهگیری از آزمایشگاههای تخصصی، تصویربرداریهای دقیق، تجهیزات جراحی و سیستمهای نوین پایش درمان، دامپزشکی را وارد مرحلهای تازه کرده است. با این حال، تجهیزات زمانی معنا پیدا میکنند که در کنار دانش، تخصص، تجربه و رعایت استانداردهای حرفهای مورد استفاده قرار گیرند.
مدیر مجتمع دامپزشکی جان درباره خدمات این مجموعه نیز گفت: در این مرکز تلاش شده است خدمات مورد نیاز در حوزههای مختلف از جمله داخلی، جراحی، آزمایشگاه، تصویربرداری و فیزیوتراپی بهصورت منسجم در اختیار مراجعان قرار گیرد. همچنین زیرساختهای لازم برای توسعه خدمات شبانهروزی فراهم شده است، هرچند تکمیل این مسیر نیازمند حضور و جذب نیروی متخصص بیشتر خواهد بود.
وی در پایان با اشاره به نقش رسانهها در ارتقای سطح آگاهی جامعه گفت: رسانهها میتوانند در ترویج نگاه علمی به موضوع حیوانات، آموزش نگهداری مسئولانه، اطلاعرسانی درباره واکسیناسیون و پیشگیری از بیماریها، نقش تعیینکنندهای ایفا کنند.
گمرکچی در جمعبندی سخنان خود تأکید کرد: آینده دامپزشکی را میتوان در سه محور «تخصص، پیشگیری و آگاهی» خلاصه کرد و در حوزه مدیریت حیوانات آزادزی نیز باید «علم، قانون و مدیریت پایدار» را در اولویت قرار داد. دامپزشکی فقط درمان بیماری حیوانات نیست، بلکه بخشی از مسیر حفظ سلامت جامعه است و تقویت این نگاه میتواند آیندهای سالمتر برای انسان، حیوان و محیطزیست رقم بزند.
خبرنگار:محبوبه عزیز
ثبت دیدگاه