کاهش قیمت دلار، طلا و سکه باعث شده است بسیاری از فعالان بازار از خود بپرسند که آیا این افت قیمت ناشی از تحولات اقتصادی است یا بیشتر ریشه در انتظارات تورمی دارد؟ در این میان تحلیلگران بر این باورند که عامل اصلی، تغییر در ذهنیت و انتظارات فعالان بازار نسبت به آینده است، نه تغییرات بنیادی.
حمیدرضا جیهانی، کارشناس اقتصادی با اشاره به وضعیت بازارها و چشمانداز توافق، اظهار کرد: از نگاه من، دستیابی به توافق در کوتاهمدت دور از دسترس است، اما در میانمدت، اگر ظرفیت سیاسی لازم در طرفین شکل بگیرد، میتوان به تحقق توافق امیدوار بود.وی با بیان اینکه روند فعلی بازارهای مالی در ایران و جهان بیشتر از هر چیز تحت تأثیر اقتصاد رفتاری و انتظاری است، افزود: این انتظارات هستند که در قالب رفتارهای اقتصادی بازارها را دستخوش نوسان میکنند.
این کارشناس اقتصادی بیان کرد: در حال حاضر و در روزهای اخیر با کاهش انتظارات تورمی شاهد فروش گسترده دلار، تتر، سکه و صندوقهای طلا هستیم. دارندگان این داراییها، از بیم کاهش بیشتر قیمتها، فروشنده شدهاند.وی با تاکید بر اینکه از نظر بنیادی، اتفاق خاصی در اقتصاد رخ نداده است، گفت: صرفاً در برخی از این داراییها حبابهای انتظاری تخلیه شده است.
جیهانی تأکید کرد: در صورت تحقق هر گونه توافقی، میتوان شاهد آثار مثبتی در حوزههایی نظیر اشتغالزایی، سرمایهگذاری، رشد ارزشافزوده صنایع و بهبود تولید ناخالص داخلی بود.وی افزود: از سوی دیگر، یکی از مزایای توافق، امکان کاهش تحریمها و باز شدن برخی گرههای صادراتی و جابهجایی پول است.
این کارشناس اقتصادی با اشاره به تجربه برجام، خاطرنشان کرد: اگر توافق بهدرستی انجام نشود، ممکن است در بلندمدت تبعات منفی به همراه داشته باشد؛ همانطور که امروز، پس از گذشت یک دهه از برجام، با تهدید هر روزه مکانیسم ماشه روبهرو هستیم و اقتصاد ما را شرطی کرده است.
جیهانی در ادامه درباره واکنش بازارها به اخبار گفت: بازارها معمولاً به اخباری که برد رسانهای بالایی دارند، واکنش سریع و جدی نشان میدهند. در فضای فعلی، حجم زیادی از اخبار منتشر شده توسط رسانهها فاقد اعتبار هستند و بیشتر جنبه غیرواقعی دارند.این کارشناس اقتصادی توضیح داد: واقعیت این است که اقتصاد ایران در شرایط کنونی حتی ظرفیت جذب ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری را ندارد؛ چه برسد به ارقام بزرگتری که گاهی افراد متوهم در برخی تحلیلها مطرح میکنند.
او همچنین درخصوص چشمانداز سیاست خارجی افزود: با توجه به شرایط سیاسی بینالمللی، نمیتوان پیشبینی دقیقی کرد که آیا رئیس جمهوری آمریکا، بدون در نظر گرفتن منافع و دیدگاههای اسرائیل، حاضر به توافق با ایران خواهد شد یا نه.جیهانی در پایان با اشاره به پیشبینی روند قیمت دلار، گفت: به نظر نمیرسد در کوتاهمدت، اخبار نامساعدی به بازار تزریق شود. فضای فعلی بیشتر خوشبینانه است و در بدترین حالت که بهم خوردن روند مذاکرات است، احتمال میرود قیمت دلار سقف قبلی خود را لمس کند.
همزمان با آغاز مذاکران ایران و آمریکا در عمان، نرخ ارز که پیش از آن و در پی اخبار منفی مربوط به احتمال جنگ وارد کانال ۱۰۰ هزار تومان شده بود، در بازار آزاد کاهش یافته است. برخی کارشناسان پیشبینی میکنند در صورتی که ادامه فرآیند مذاکرات هم مثبت باشد، کاهش نرخ ارز ادامه خواهد داشت. با این حال پیشبینی دقیق کف قیمت به سادگی امکانپذیر نیست.
در این رابطه مجیدرضا حریری رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین اظهار کرد: همانطور که از منظر اقتصادی امکان پیشبینی سقف قیمت دلار وجود نداشت، در حال حاضر هم نمیتوان کف قیمت را به طور دقیق پیش بینی کرد؛ چراکه وقتی نرخ ارز از ۵۸ هزارتومان به بالا افزایش یافت، این افزایش حاصل یک فعل و انفعال سیاسی بود.وی افزود: اگر ایران و آمریکا به توافق نزدیک شوند، همچنان قیمت دلار جای کاهش دارد. بنابراین اگر فرض کنیم که در افق نهایی اقتصاد ایران را بدون تحریم ببینیم، میتوان نرخ ارز را تا حدود ۲۸ تا ۳۰ هزار تومان در نظر گرفت.
به گفته رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین، بخش عمدهای از نوسانات نرخ ارز در سالهای اخیر ناشی از تحولات سیاسی بوده و کمتر از شش سال پیش نرخ دلار در بازه ۱۳ هزار تومان و کمتر از هشت سال پیش در بازه ۳۰۰۰ تومان بوده است. اما اینکه نرخ ارز به حدود ۱۰۰ هزار تومان هم رسید، حول محور سیاست خارجی شکل گرفت.حریری با بیان اینکه در چنین شرایطی نمیتوان با عینک و ترازوی اقتصادی سقف افزایش قیمت و حالا کف کاهش قیمت را پیشبینی کرد، تصریح کرد: در این شرایط باید منتظر باشیم و ببینیم مردان دیپلماسی چه میکنند.
بهاالدین حسینی هاشمی، کارشناس اقتصادی و مدیرعامل اسبق بانک صادرات نیز در همین خصوص اظهار داشت : در روزهای گذشته با مطرح شدن خبر شروع مذاکرات غیر مستقیم میان ایران و آمریکا در عمان، انتظارات تورمی در بازار ارز به شکل قابل توجهی کاهش یافت که نمود آشکار آن را در کاهش قیمت ارز در بازار آزاد مشاهده کردیم.
مدیرعامل اسبق بانک صادرات خاطرنشان کرد: در این شرایط شاهد تعدیل نرخ ارز در بازارها هستیم و در این میان اگر بانک مرکزی، فراید تخصیص ارز را تسهیل کند و شرایطی را فراهم کند که بهتر از گذشته، تخصیص ارز حاصل از صادرات به شکلی مطلوبتر و در زمان کمتری صورت بگیرد، بی شک قیمت ارز تجاری و ارز بازار آزاد به یکدیگر نزدیک خواهد شد؛ به عبارت دیگر، شکاف میان ارز تجاری و آزاد کمتر و تعدیل میشود.
حسینی هاشمی اظهار کرد: بنابراین بانک مرکزی باید زمان تخصیص ارز را کوتاه کند، چراکه کسانی که به بازار فشار وارد میکنند و نیازمند ارز هستند، ممکن است به خاطر تعهدات ارزی خود، ارز مورد نیاز را از بازار آزاد تهیه کنند و اگر این امر یعنی فرایند تخصیص، تسهیل شود، شکاف موجود میان ارز تجاری و بازار آزاد به حد تعادل خواهد رسید و نکته قابل توجه در این موضوع آن است که نرخ ارز باراز آزاد به باراز ارز تجاری نزدیک خواهد شد، نه برعکس آن که مسئله قابل توجهی است.
وی گفت: رشد نرخ ارز در بازار آزاد به طور کل ناشی از افزایش انتظارات تورمی در سال گذشته بود که جهش نرخ ارز را رقم زد. اما امروز این انتظارات تورمی به خاطر اخبار مربوط به مذاکرات غیر مستقیم در حال کاهش یافتن است و شاهد شکل گیری یک فضای اعتماد و اطمینان در منطقه هستیم و اگر این شرایط به نتیجه مطلوبی برسد، بدون شک نرخ ارز در بازار آزاد به نرخ ارز تجاری نزدیک خواهد شد.
ثبت دیدگاه