دلار در چه کانالی قرار می گیرد؟

در این راستا اما بازارهای داخلی نیز با تغییرات و نوسان همراه بودند. از یک سو قرمزپوش شدن بورس اوراق بهادار و اقدام سازمان بورس برای کم کردن دامنه نوسان از یک سو و رشد قیمت ارز و سکه از سوی دیگر، خرید وفروش در بازار را از حالت عادی خارج کرد. حالا اما بازارها در حال بازگشت به وضعیت عادی هستنند.
وحید شقاقی شهری با تاکید بر اینکه اثرات ناشی از رخداده یعنی تنبیه متجاوز در بازارها یک مساله زودگذر است، گفت: این اتفاق اثرات موقتی در بازارهای داخلی داشته و شواهد بازارهایی همچون ارز و طلا نیز مؤید همین مساله بود.
وی در توضیح این مطلب افزود: بررسی‌ها نشان می‌دهد برخی جو روانی خاصی را ایجاد کرده بودند به طوری‌که قیمت دلار در بازار غیررسمی دیروز تا حوالی ۷۲ هزار تومان نیز افزایش یافت اما از ساعات اولیه روز دوشنبه شاهد این نکته هستیم که به سرعت اثرات هیجانی تخلیه شده و این روند ادامه خواهد داشت.
وی با اشاره به این مساله که اصولأ این‌گونه مسائل اثرات ماندگار و پایدار ایجاد نمی‌کنند و ذات هیجانات پدیده موقتی است، ادامه داد: باید در نظر داشت که اثرات این اتفاق در بازارهای جهانی نیز در حال تخلیه شدن است و به زودی قیمت طلا و نفت و حتی رمزارزها در بازارهای جهانی به شرایط عادی و بلندمدت خود بازگشت خواهند کرد.عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی گفت: لذا انتظار می‌رود قیمت دلار نیز با وقفه کوتاهی به روند بلندمدت خود برگشت کند.
شقاقی با اشاره به اینکه چنین مساله‌ای بدان معنا نیست که بهای طلا دستخوش کاهش در بازارهای جهانی شود، گفت: باید اشاره کنم انس جهانی طی ماه‌های اخیر روند صعودی گرفته است به طوری که سد مقاومت دو هزار دلاری شکسته شد و بهای هر اونس طلا تا ۲۳۵۰ دلار افزایش یافت. از این رو شواهد جهانی حکایت از این دارد که قیمت انس جهانی همچنان با شیب ملایم افزایش یابد.
وی گفت: این روند البته روند حاکم بر بازار است و اثرات روانی اتفاقات اخیر منطقه در حال تخلیه شدن است.او با اشاره به بازار مهم دیگر، یعنی بازار نفت نیز گفت: همچنین درخصوص قیمت کوتاه‌مدت نفت نیز باید اشاره کنم به دلیل بهبود رشد جهانی و افزایش تقاضای کامودیتی ها که حکایت از تقویت تولید جهانی دارد، برآورد بنده این است قیمت نفت در کوتاه‌مدت بین ۸۰ تا ۸۵ دلار در نوسان باشد و چندان افق کاهشی برای قیمت نفت وجود ندارد.
او گفت: باید توجه داشت که سیاست دولت لازم است بر مهار نرخ تورم استوار شود. در این راستا مهار تورم ریالی و پیشگیری از جهش ارزی نیز اقدام لازمی است که باید در دستور کار دولت قرار گیرد. در مورد قیمت دلار در داخل کشور باید اشاره کنم عوامل کلیدی نقش اساسی دارند و آنچه قیمت دلار را در داخل کشور تعیین می کند بحث سیاست‌های کنترل تورم، مهار ناترازی‌های اقتصاد کلان، کاهش کسری‌های تجاری غیرنفتی و حساب سرمایه است و دولت باید بر بهبود عوامل پایدار تکیه کند و هر چقدر سیاست‌ها و اصلاحات در راستای موارد اشاره شده اتخاذ شود قطعا علامت مثبتی در پی خواهد داشت و در کنترل قیمت دلار اثرگذار خواهد بود.
وی هشدار داد: تعلل دولت در اتخاد اصلاحات اقتصادی می‌تواند به افزایش روند تدریجی قیمت دلار منجر شود. تاکید دارم چنانچه روند اصلاحات اقتصادی امیدبخش باشد حتی می‌تواند از بار انتظارات تورمی به هر دلیل نیز بکاهد، لذا دولت باید جسارت و برنامه اصلاحات اقتصادی را در جهت مهار ناترازی‌های اقتصاد کلان و تقویت حکمرانی ریال داشته باشد و این پیام را به جامعه صادر کند که اجازه تشدید کسری‌ها و ناترازی‌ها را نخواهد داد.
در همین پیوند ،آلبرت بغزیان اقتصاددان واستاد دانشگاه می گوید درباره کانال‌های تلگرامی قیمت‌ساز در بازار ارز اظهار داشت: می‌گویند در بازار آزاد عرضه و تقاضا قیمت را تعیین می‌کند اما در ایران اصلا بحث عرضه و تقاضا مطرح نیست بلکه عده‌ای قیمت‌ها را تعیین می‌کنند حال باید دید آیا عده‌ای که نرخ‌ساز هستند در امارات حضور دارند و نرخ درهم را تعیین می‌کنند؟ چراکه در نهایت نرخ درهم، نرخ دلار را در ایران تعیین می‌کند.وی ادامه داد: این عده‌ای که نرخ ارز را تعیین می‌کنند، همان‌هایی هستند که ارز بالایی در اختیار دارند که می‌تواند همان 5 درصدی باشد که دولت ارز مورد نیاز آنها را تامین نمی‌کند.
این کارشناس اقتصادی گفت: در شرایطی که مرکز مبادله ارز بیش از 90 درصد ارز مورد نیاز کشور را تامین می‌کند، این سوال مطرح می‌شود که چرا نرخ ارز در بازار آزاد افزایش پیدا می‌کند،‌ قیمت‌ها تغییر می‌کند و کالاهایی که ارز ترجیحی دریافت می‌کنند هم گران می‌شوند؟ چرا باید رانت بیش از 24 هزار تومانی (فاصله نرخ دلار مرکز مبادله تا بازار آزاد) ‌در اختیار عده‌ای قرار بگیرد تا کالایی را وارد کشور کنند اما این کالا با نرخ دلار بازار آزاد به دست مصرف‌کننده نهایی برسد.
بغزیان افزود: سوال این است که چرا وقتی بازار آزاد ارز 10 درصد کالاهای مصرفی که عمده آن کالای قاچاق و لوکس است، با افزایش نرخ ارز در بازار آزاد قیمت سایر کالاها هم افزایش پیدا می‌کند؟وی با بیان اینکه بانک مرکزی بهتر از هر نهاد دیگری می داند که نرخ ارز کجا تعیین می‌شود، اظهار داشت: بانک مرکزی می‌داند که چگونه و کجا در نیمه‌های شب نرخ ارز تعیین می‌شود اما آیا اختیارات لازم را برای برخورد را دارد؟ این جریان تنها به نفع افرادی است که ارز و منابع ارزی در اختیار دارند و افزایش نرخ ارز می‌توانند ناترازی‌ها را جبران کنند. این افراد از منافع افزایش نرخ ارز برخوردارند و طبیعتا از افزایش نرخ ارز هم خوشحال می‌شوند و در این جریان دست دارند.
این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: تا زمانی که بانک مرکزی این اراده را نداشته باشد که بتواند با این جریان مقابله کند، نمی‌توان جلوی آن را گرفت کما اینکه دیدیم تا ماه‌های پایانی سال گذشته نرخ ارز مدیریت شد. به طور قطع وقتی نرخ دلار به حدود 70 هزار تومان می‌رسد نباید اقتصاد کشور با این نرخ تنظیم شود وگرنه نظارت دولت در تنظیم قیمت ها و واردات ضعیف است. دولت در مقطع و بازاری که نباید ورود دستوری داشته باشد حاضر است اما در حضور به موقع و ضروری غایب می‌شود.
بغزیان ادامه داد: متاسفانه شاهد آن هستیم کالایی که با نرخ ترجیحی وارد شده هم با نرخ آزاد به فروش می‌رسد. وزارت صمت مسئولیت نظارت بر قیمت‌ها در بازار را دارد و بانک مرکزی هم بر تخصیص‌ها نظارت دارد حالا باید دید در این میان چه اتفاقی رخ می‌دهد که کالا وارد و به عمده فروش فروخته می‌شود و از این مرحله به بعد نرخ‌های آزاد اعمال می‌شوند. این نشان می‌دهند که نظارت دچار اشکال است و در نهایت فروشنده قیمت‌گذاری می‌کند. در این شرایط بانک مرکزی برای برخوردها باید اختیاراتی داشته باشد.
وی گفت: در شرایط فعلی بازار ارز متاثر از عکس‌العمل طرف منازعه خواهد بود. اما مسلما طبق آنچه که گفته شد نیروهایی که در کانال‌ها قیمت‌سازی می کنند در بازار ارز اثرگذار هستند و باید دید این عوامل چه برنامه‌ای برای بازار ارز دارند. باید توجه داشت هم نرخ درهم مدیریت شده است و هم نرخ دلار و یورو توسط فدرال رزرو مدیریت می‌شود و دستخوش تغییرات در پی این شرایط خاورمیانه نشده‌اند.
این کارشناس اقتصادی افزود: در ایران هم عواملی به دنبال ایجاد تقاضای هیجانی هستند. در حالی که در ساعاتی مانند نیمه‌های شب یا روز تعطیل که تقاضایی وجود ندارد هم قیمت تغییر می‌کند و سوال این است که این قیمت‌ها از کجا نشات می‌گیرد؟ قطعا این عوامل از سوی بانک مرکزی شناسایی شده‌اند. در این مدت هم بانک مرکزی نرخ ارز در مرکز مبادله را حفظ کرده و اجازه نداده‌ است که با افزایش نرخ بازار آزاد، نرخ مرکز مبادله به سمت بازار آزاد حرکت کند.