خبرنگاران در صف نخست مراجعه به مکان حوادث همچون جنگ، سیل، زلزله، توفان، آتشسوزی و… قرار دارند و در سرما و گرما و همه ساعات شبانهروز از استراحت و خواب و خوراک خود میگذرند تا تازهترین خبرها را به مخاطبان منتقل کنند. جهان معاصر جهان سکون و سکوت نیست و «شدن» های گوناگون، جزو ویژگیهای اصلی آن است. بازتاب این رخدادها و شدنها، تنها از زاویه دید دوربین، صدای ضبط شده و ردپای قلم گزارشگران و خبرنگاران انجام میشود. اگر رسانهها و خبرنگاران نبودند، جهان هر انسانی محدود به همان اجتماع محلی او بود و شناختی از سوای دایره مکانی زیست بوم وی وجود نداشت.
اطلاعات روزمره سودمند برای شناخت جهان پیرامون و اجتماعات انسانی و رخدادهای آنها از رهگذر تلاش خبرنگاران تلاشگری فراهم میشود که ممکن است نام و هویت آنها هیچگاه برای مخاطبان هویدا نباشد. بسیاری از خبرنگاران، یا همان روشنگران جوامع بشری، در حوزههای کاری خود با سختیها و مخاطرات گوناگون، حتی مخاطرات جانی، روبهرو میشوند و میتوان گفت کسی که شغل شریف خبرنگاری را برمیگزیند، گونهای از خودگذشتگی را در پیش میگیرد.
نمونهای از چنین خبرنگاران از خودگذشتهای، خبرنگار شهید محمود صارمی و همکاران شهید وی است که جان ارزشمند خود را در راه انجام وظیفه خبرنگاری در افغانستان از دست دادند. آنان، قربانی رفتار خشونتبار گروه طالبان شدند که هیچ باور و تعهدی به جایگاه رسانهها و حفظ سلامت خبرنگاران آنها نداشتند و در دور دوم به قدرت رسیدن همچنان چنین باوری ندارند.
خبرنگار، ذهن بیدار جامعه است و با نگاهی مسوولانه، اخلاقی و انسانی همه تحولات را نظارت میکند و با تهیه گزارشهای مسوولانه، روایتگر خوشیها و ناخوشیهای همنوعان خود است. خبرنگاری، شغلی انسانی است که فراتر از مرزها به پیگیری رخدادها به ویژه آلام و مصیبتهای بشری میپردازد.
خبرنگار تنها وامدار مسوولیت و تعهدات حرفهای خود برای بازنمایی واقعیت رخدادها و نسبت رخدادها با بایستهها و حقایق انسانی است و به منافع و ذائقههای خاص گروههای سیاسی تعهد و وابستگی ندارد. میزان امنیت و آزادی عمل برای خبرنگاران مستقل، یکی از نشانگرهای توسعه سیاسی و اجتماعی جوامع انسانی است.
خبرنگاران تلاشگر و فعالیت رسانهای آنها تنها رکن چهارم دموکراسی را شکل نمیدهند، بلکه آینه بازنمایی شرایط جامعه برای دستیابی به توسعه واقعی است. کمک به شفافیت و افزایش آگاهی عمومی با پایبندی به معیارها و تعهدات حرفهای، خبرنگاران را روشنگران آگاهی ساخته است و جامعه با وجود چنین خبرنگارانی، بر مدار آگاهی حرکت میکند. یاد و خاطره خبرنگارانی که جان خود را در راه فعالیت حرفهای خود از دست دادند، گرامی باد. درود بر خبرنگارانی که با تعهد حرفهای خود، شرافت انسانی را معنا میکنند و پیامآور آگاهی و روشنگری در جامعه هستند.
۱۹ مرداد ۱۴۰۴ - ۱۷:۳۶
یکی از ویژگیهای دوران مدرن، رسانهها به ویژه رسانههای مستقلی است که به دلیل ماهیت فعالیت حرفهایشان و گسترش آگاهی و شفافیت در جامعه، به نام رکن چهارم دموکراسی شناخته میشوند. این رسانهها با وجود خبرنگاران و گزارشگرانی معنای وجودی دارند که به گونه خستگیناپذیر و در هر زمان و مکانی در پی دستیابی به اطلاعات درباره رخدادهای گوناگون و کیفیت زندگی اجتماعات انسانیاند.
نویسنده : اصغر میرفردی*
ثبت دیدگاه