آخرین گزارش تورمی نشان میدهد، شاخص سالانه آن در پایان مهرماه به ۳۸.۹ درصد رسیده است. نرخ تورم نقطه به نقطه و ماهانه هم به ترتیب ۴۸.۶ درصد و پنج درصد اعلام شده است. این ارقام همگی خبر از آغاز یک دوره تورمی نگران کننده در کشور میدهند. پیشبینی صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی هم تایید میکنند که تا پایان سال جاری دوباره تورم در ایران به کانال ۴۰ تا ۵۰ درصدی وارد خواهد شد.
علاوه بر این، بالاتر بودن نرخ تورم خوراکیها و آشامیدنیها میتواند بر نگرانیها بیافزاید؛ میتوانیم تورم را مالیاتی بدانیم که صاحبان سرمایه از مزدبگیران دریافت میکند زیرا در وضعیت تورمی همواره بر میزان ارزش داراییهای یک سرمایهدار افزوده میشود اما قدرت خرید کسانی که مزد و حقوق بگیر ثابت هستند را به سرعت کاهش میدهد. تورم در ایران نه تنها بسیار بالا است که در بخشهای مرتبط با معیشت شدت بیشتری دارد.
براساس آخرین گزارش رسمی میتوان گفت تورم ماهانه در حالی ۵ درصد اعلام شده که در خوراکیها و آشامیدنیها نرخ ۶.۴ درصدی را ثبت کرده است. اگر یک سال مداوم تورم ماهانه غذا ۶.۴ درصد باشد در پایان آن سال تورم سالانه خوراکیها بیش از ۹۰ درصد خواهد شد. برای اینکه بهتر با ابعاد تورم ماهانه ۵ درصدی مواجه شد، کافی است به نرخ تورم جهان در سال ۲۰۲۴ مراجعه کرد؛ صندوق بینالمللی پول آن را ۵.۸ درصد محاسبه کرده است. به زبان سادهتر مجموع تورم یک ماه اقتصاد ایران تقریبا برابر است با کل تورمی که در طول یک سال کشورهای جهان تجربه کردهاند.
در زیر گروه خوراکیها و آشامیدنیها، قیمتها در مقایسه با پایان تابستان با نوسانات زیادی تغییر کردند. بیشترین افزایش نرخ ماهانه را گوشت قرمز و سفید با ۶.۷ درصد، ماهیها با ۹.۳ درصد، میوه و خشکبار با ۶.۹ درصد و سبزیجات با ۱۱.۹ درصد داشتهاند.
در بخش تورم نقطه به نقطه هم گرچه تورم کلیه کالاها و خدمات ۴۸.۶ درصد بوده که برای خوراکیها و آشامیدنیها این نرخ به بیش از ۶۴.۳ درصد افزایش یافته است. به زبان سادهتر مصرف کنندگان ایرانی در مهرماه امسال در مقایسه با مهر ۱۴۰۳ برای خرید یکسری خوراکی و آشامیدنی یکسان ۶۴.۳ درصد بیشتر هزینه کردهاند.
این در حالی است که تنها نان و غلات در طول یک سال ۹۸.۱ درصد گرانتر شدند که آنها رکورددار تورم نقطه به نقطه در میان کلیه گروهها کرده است. میوه و خشکبار هم جزو گروههایی است که بیشترین افزایش نرخ را در طول یک سال، از مهرماه پارسال تا مهر ماه ۱۴۰۴ کرده به نحوی که تورم نقطهای آن را مرکز آمار ۹۴ درصد محاسبه کرده است. به زبان سادهتر میتوانیم بگوییم در طول یکسال در میادین رسمی فروش قیمت نان و میوه دو برابر شده است. سبزیجات نیز با افزایش ۷۷.۷ درصدی قیمت در یکسال از جمله پر تورمترین گروههای اقتصادی به حساب میآید.
در شاخص تورم سالانه هم شدت تورم در گروه خوراکیها و آشامیدنیها بیش از میانگین کلیه کالاها و خدمات محاسبه شده است. در حالی که نرخ تورم سالانه ۳۸.۹ درصد است، نرخ تورم سالانه خوراکیها ۴۳.۱ درصد محاسبه شده است. تورم سالانه در بخش سبزیجات بیش از هر گروه دیگری در میان خوراکیها و آشامیدنیها افزایش یافته است به نحوی که مرکز آمار تورم سالانه آن را ۷۰.۶ درصد اعلام کرده است. نان و غلات پس از آن با تورم ۵۷ درصدی بیشترین تورم را در زیر گروه خوراکیها تجربه کرده است. میوه و خشکبار با تورم ۵۶ درصدی دیگر گروهی بوده که در میان خوراکیها و آشامیدنیها رشد قیمت بالایی را از سر گذرانده است.
از سال ۹۷ و با خروج ایالات متحده از توافق برجام و اعمال سیاست فشار حداکثری اقتصاد ایران همواره با تورم بالا مواجه بوده است. در این مدت ۷ سال هرگز تورم کمتر از ۳۰ درصدی تجربه نشده است. با این حال تورم ۱۴۰۴ میتواند به معنای فشار دو چندانی بر سفره فرودستان چرا که عمده فشار آن بر کالاهای مصرفی روزمره مردم ازجمله خوراکیها است.
در همین پیوند، علی قنبری، کارشناس اقتصادی درباره افزایش نرخ تورم به ۴۸.۶ درصد و اثرگذاری آن در اقتصاد اظهار داشت: تورم ترکیبی از عوامل مختلفی از جمله افزایش نرخ ارز، رشد نرخ نقدینگی، انتظارات تورمی و از همه مهمتر کسری بودجه است همه این عوامل در رشد نرخ تورم و رسیدن آن به نرخ ۴۸.۶ درصد موثر بودند. وی با تاکید بر اینکه هیچ یک از این عوامل بهبودی نداشتیم و وضعیت آنها بدتر هم شدهاند، ادامه داد: دولت برای بهبود وضعیت هیچ چارهای ندارد جز از اینکه کسری بودجه را کاهش دهد که موثرترین راهکار در مدت زمان کوتاه کاهش بودجه نهادهای بیکیفیت است و در مجموع باید بودجه نهادهایی هیچ اثری در تولید ملی ندارند، کاهش پیدا کند.
این کارشناس اقتصادی گفت: یکی از عوامل مهم در افزایش نرخ تورم همان موضوع انتظارات تورمی بوده که پس از جنگ ۱۲ روزه و تنشهای منطقهای روز به روز بیشتر شد. عامل مهم دیگر موثر در کنترل تورم، کاهش نرخ رشد نقدینگی است. دولت باید سیاستهای مالی و پولی مناسب انتظارات تورمی را از طریق ثبات اقتصادی کنترل کنند تا حداقل انتظارت تورمی افزایش پیدا نکند.
قنبری تاکید کرد: معتقدم اگر همین روند سیاستهای اقتصادی ادامه پیدا کند افزایش نرخ تورم ادامهدار خواهد بود و نرخ تورم تا پایان سال به طور قطع از ۵۰ درصد هم عبور میکند. وی با اشاره به کوچک شدن سفره مردم به ویژه دهکهای کمدرآمد و کارگران اظهار داشت: اقلام مصرفی غیر ضروری در حال کاهش یا حذف شدن از سبد خانوار است. معمولا وقتی کسری بودجه و تورم ایجاد میشود و به دنبال آن درآمد واقعی مردم کاهش پیدا میکند، به سراغ دستهبندی میروند و کالاهای مصرفی ضروری را در اولویت قرار میدهند و کالاهای غیرضروری کاهش و در نهایت حذف میکند.
این کارشناس اقتصادی درباره اقلام مصرفی حذف شده در سبد خانوار گفت: در حال حاضر یکی از اقلامی که با افزایش نرخ تورم، مصرف آن به شدت کاهش پیدا کرده، گوشت است. وی افزود: متاسفانه، تورم سلامت جامعه را هدف قرار داده و امروز شاهد آن هستیم که هزینههای درمان هم از سبد خانوار در حال کاهش و در برخی از خانوار هم حذف شده است.





ثبت دیدگاه