تبعیض شدید یا برقراری عدالت آموزشی؟! / دانش‌آموزان معتقدند موش آزمایشگاهی شده‌اند!

هدف مصوبه کنکوری شورای عالی انقلاب فرهنگی کاستن از تاثیرگذاری آزمون سراسری در قبولی داوطلبان برای ورود به دانشگاه‌ها است، راه حل را در افزایش تاثیر معدل دانش‌آموزان پیدا کرد، معدلی که حالا یک سهم ۶۰ درصدی دارد و در مقایسه با کنکور با سهم ۴۰ درصد دست بالا را گرفته است، به‌طور طبیعی کسی دوست ندارد سهم ۶۰ درصدی معدل را از دست بدهد، اما با توجه به دفترچه راهنمای آزمون سراسری سال ۱۴۰۴، این علاقه‌مندی با یک محدودیت مواجه است، این‌که داوطلبان فقط یک بار حق ترمیم معدل خود را دارند، مصوبه‌ای که کمی شرایط را برای داوطلبان ورود به دانشگاه سخت می‌کند، اگر آن‌ها در فرصت داده شده برای ترمیم معدل نتوانند آن‌طورکه باید و شاید معدل خود را تقویت کنند تقریباً باید با یک بخش بزرگ از سهم قبولی‌شان در دانشگاه خداحافظی کنند، یا حداقل این‌که باید قبولی در دانشگاه‌های برتر و رشته‌های پر رقیب را فراموش کنند.علی شریفی زارچی، استاد دانشگاه صنعتی شریف هم در واکنش به همین بند در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: مصوبه جدید شورای عالی آموزش و پرورش در مورد آن که داوطلبان فقط یک بار مجاز به ترمیم معدل هستند به معنای آن است که اگر کسی بعد از ترمیم نتوانست معدل خوبی کسب کند، برای همیشه از ورود به رشته‌های برتر دانشگاهی محروم می‌شود. این مصوبه عادلانه نیست.درهمین‌باره کارزاری هم راه افتاده است، که نویسندگان این کارزار خطاب به وزیر آموزش و پرورش و سرپرست سازمان سنجش آموزش کشور نوشته‌اند: معطوف به اطلاعات ارائه شده در دفترچه شماره یک راهنمای ثبت‌نام و شرکت در آزمون سراسری سال ۱۴۰۴، در صفحه شماره ۶۷ این دفترچه اعلام شده است که مطابق با مصوبه هزار و بیستمین جلسه شورای عالی آموزش و پرورش، متقاضیان کنکور صرفاً یک بار مجاز به ترمیم معدل بوده و اگر کسی از فرصت ترمیم معدل استفاده کرده باشد، امکان ترمیم معدل مجدد را نخواهد داشت!…برخی از داوطلبان کنکور، بنا بر دلایل متفاوت در فرصت ترمیم امتحانات نهایی پارسال نمرات خوبی را کسب نکرده و در صورت عدم امکان ترمیم مجدد معدل، در کنکور امسال بسیار متضرر خواهند شد.
آن‌طورکه مشخص است روش اخیر سنجش و پذیرش داوطلبان به دانشگاه و البته محدودیت‌های آن حسابی سبب اعتراض شده است. فروغ تیموریان، معلم و کارشناس آموزش دراین‌باره می‌گوید: این قبیل اقدامات بدون هیچ زیرساخت و فقط براساس آزمون و خطا انجام شده است، خود دانش‌آموزان معتقدند شبیه موش آزمایشگاهی شده‌اند. اگر قبل از تغییر روش سنجش و پذیرش ورود به دانشگاه‌ها و راه انداختن ماجرای تاثیر ۶۰ درصدی معدل و امکان ترمیم معدل از چهارتا کارشناس باسابقه استعلام می‌کردند متوجه می‌شدند که این روش تاثیرگذار نخواهد بود.او بیان می‌کند: همین مسئله باعث شده دانش‌آموزان درس نخوانند، الان دانش‌آموز پایه دوازدهمی داریم که مجبور هست دو درس از پایه یازدهم را ترمیم معدل کند، در واقع یک وضعیت سردرگمی و بلاتکلیفی برای دانش‌آموزان درست کردند، اگر دانش‌آموزان نتوانند نمرات مدنظر را بگیرند در واقع برای همیشه آن ۶۰ درصد تاثیرگذاری معدل در نتایج نهایی قبولی را از دست می‌دهند و احتمالاً دست‌شان به دانشگاه‌های بزرگ و رشته‌های خوب نمی‌رسد، یعنی فرصت مجددی ندارند، این یک تبعیض محسوب می‌شود و اصلاً عدالت آموزشی نیست.این کارشناس آموزش ادامه می‌دهد: وقتی فقط مدارس خوب و بِرَند می‌توانند طوری به دانش‌آموزان درس بدهند که نمره‌اش بالای ۱۹ شود و بتواند تاثیرگذاری ۶۰ درصدی را کسب کند تکلیف دانش‌آموزی که در مدرسه دولتی معمولی درس خوانده است و معلم خوب ندارد چیست؟ آموزش و پرورش امروز از نومعلم‌های تازه فارغ‌التحصیل شده به دلیل کمبود نیرو برای تدریس در پایه دوازدهم استفاده می‌کند، نمی‌خواهم کار معلم‌های جدید را زیر سوال ببرم اما متاسفانه این گروه تجربه کافی در تدریس ندارند. ترمیم معدل و تقویت کردن سهم ۶۰ درصدی معدل یک پازل است، نیاز به مدرسه، آموزش و معلم خوب و خیلی موارد دیگر دارد که این ۶۰ درصد تاثیرگذاری در قبولی دانشگاه کسب شود، بنابراین برای دانش‌آموزی که به این امکانات دسترسی ندارد واقعا اجحاف است.تیموریان می‌گوید: اگر به سال‌های قبل برگردیم، اصطلاحی وجود داشت به‌نام دیپلم ردی، یعنی کسانی‌که هیچ‌وقت نمی‌توانستند دیپلم بگیرند، اما بعدتر سیستمی را گذاشتند که دانش‌آموزان تحت هر شرایطی بتوانند دیپلم بگیرند، امروز انگار سیستم طوری شده که به همان دوران دیپلم ردی داریم برمی‌گردیم، الان شرایط طوری شده که دانش‌آموزان انگیزه درس خواندن و تحصیل ندارند حالا اگر قرار باشد با برخی مصوبه‌ها این بی‌انگیزه‌گی تشدید شود که کار خیلی برای‌شان سخت می‌شود. سهم ۶۰ درصد معدل اجحاف کامل به دانش‌آموز است، نمی‌گویم معدل دوره متوسطه تاثیرگذاری نداشته باشد، می‌شود فقط معدل سال دوازدهم را تاثیر داد و حتی می‌شود سهم آن را پنجاه چنجاه در نظر گرفت یا مثلاً ۳۰ درصد معدل، ۷۰ درصد کنکور، بنابراین باید وضعیت را اصلاح کرد.
در همین ارتباط، احمدبیگدلی عضو کمیسیون اجتماعی با بیان این‌که اگر سختگیری برای ورود به دانشگاه صورت گیرد ایرادی ندارد ولی باید چارچوب و اصول داشته باشد، عنوان کرد: نباید این‌گونه باشد که اعلام کنند معدل در کنکور تاثیر دارد اما برای ترمیم معدل فرصت نگذارند و یا محرومیت ایجاد کنند. این‌ موارد باید حداقل درست و حسابی اطلاع رسانی شود و یک برنامه‌ریزی چندین ساله برایش صورت گیرد و به طور مثال بگویند ۴ سال دیگر در کنکور معدل به فلان صورت تاثیر دارد و دیگه ترمیم معدلی وجود ندارد. دانش‌آموزان و کسانی که می‌خواهند در کنکور شرکت کنند، نمی‌گویند چرا از لحاظ علمی به ما سخت‌گیری می‌کنید؟ آن‌ها اتفاقا از خداشان است و می‌گویند هرچقدر می‌توانید از لحاظ علمی سخت گیری کنید تا افرادی که واقعا توانمند هستند وارد دانشگاه شوند، آن‌ها در روش اجرا اعتراض دارند که به حق است.
وی درباره این‌که تعدادی از دانش آموزان به دلیل ناکامی در کنکور مهاجرت می‌کنند و سن مهاجرت به دانش آموزان دبیرستانی رسیده است، گفت: الان اگر اشتباه نکنم سالیانه حدود ۴۰ الی ۵۰ هزار دانش آموزی که در کنکور موفق نشده‌اند، مهاجرت می‌کنند.
این عضو کمیسیون اجتماعی مجلس بیان کرد:خانواده‌هایی به من مراجعه می‌کنند و می‌گویند من بچه ۱۸ ساله خودم را تنها بدون این که خودم بتوانم برای ثبت نام همراهش بروم به اروپا فرستاده‌ام. در صورتی که یک بچه ۱۸ و ۲۰ ساله را بعضی مواقع در تهران و شهرستان می‌خواهند بفرستند دانشگاه تحصیل کند، خانواده استرس دارد حال شما نگاه کن چقدر این خانواده سختی کشیده است و چقدر ناچار شده که بچه را رها کند و به خاطر تحصیل به خارج از ایران بفرستد.
وی با اشاره به این که این اتفاق (مهاجرت دانش‌آموزان) باعث از دست دادن ارز زیادی برای ما می‌شود، گفت: مطالعه کردم ما ۲۵ هزار دانش‌آموز و دانشجو فقط در استانبول ترکیه داریم. این‌ها هر کدام هزینه‌های تحصیلی و رفت و آمدشان حدود ۲ میلیارد تومان می‌شود حال این ۲۵ هزار را در ۲ میلیارد ضرب کنید ببینید چه عدد ارز از کشور خارج می‌شود و جالب این است که این همه ارز غیررسمی خارج می‌شوند.