تقریبا ۲ سال از زلزله بزرگ در ترکیه میگذرد و به گفته مقامهای محلی بعد از ۲ زلزله بزرگ این کشور با قدرت ۷.۸ و ۷.۵ ریشتر در جنوب و جنوبغرب ترکیه، بیش از ۶ هزار پسلرزه، این مناطق ترکیه را در نوردید و بیش از ۵۰ هزار کشته در منطقه ترکیه و سوریه برجای گذاشت. ۲ هفته بعد از این ۲ زلزله، زلزلههای دیگری با قدرت ۶.۳ و ۵.۷ ریشتر بار دیگر همان مناطق را لرزاند و موجب خسارات بسیار گستردهتری شد.
در رابطه با دلایل این زلزله بزرگ، دیدگاهها و تئوریهای زیادی مطرح شد که هر یک در جای خود دارای اهمیت است اما به طور کلی زلزله ترکیه از ابعاد مختلف و با دلایل مختلف قابل بررسی است؛ از قرار گرفتن روی گسلهای بزرگ فلات آناتولی تا ساخت بزرگترین سدهای منطقه و حتی جهان که با پیدایش دریاچههای عظیم پشت سد، موجب افزایش فشار آب بر صفحات زیرین زمین شده و تحریکات گسلها را بیشتر و زلزلهها را ایجاد میکنند تا بسیاری از عوامل دیگر، جملگی در بروز پدیده زلزله موثر بودند. همه این موارد سبب نگرانی بسیاری از افراد در ایران به دلیل شباهت این عوامل با بروز زلزله شده است. گزارش پیشرو به بررسی این سوال میپردازد که آیا میان سدها و زلزلهها ارتباطی وجود دارد یا خیر؟
تعداد ۳۰ حوضه آبریز در کشور وجود دارد که در این مناطق، به طور کلی ۹۳۶ سد در آینده نزدیک به بهرهبرداری خواهد رسید.
چه تعداد سد در ایران وجود دارد؟
بررسی آمار و ارقام سدها در ایران نشان میدهد ایران نزدیک به ۵۱۸ سد در حال بهرهبرداری دارد که بخش عمده آن در فاصله دهه ۱۳۷۰ تاکنون ساخته و به بهرهبرداری رسیده است. به استناد آمار مربوط به سدهای ایران که توسط گروه مهندسان عمران و کامپیوتر ثانیه منتشر شده، تعداد ۳۰ حوضه آبریز در کشور وجود دارد که در این مناطق، به طور کلی ۹۳۶ سد در آینده نزدیک به بهرهبرداری خواهد رسید.
تامل در اعداد و ارقام جدول یاد شده میتواند نکات بسیار ارزشمندی را آشکار سازد. نخست آنکه اگر این تعداد سدها با نقشه ایران تطابق داده شوند، نشان میدهد پروژههای سدسازی بهطور کل(سد در حال بهرهبرداری، در حال اجرا و در دست مطالعه) از نیمه شرقی به نیمه غربی در حال افزایش است؛ به تعبیری در نیمه شرقی کشور فقط ۲۶۰ سد (در حال ساخت، مطالعه، بهرهبرداری) وجود دارد اما در نیمه غربی ۴۵۹ مورد سد در حال ساخت، مطالعه یا بهرهبرداری است. تعداد سدهای منطقه شمال غرب برابر با ۲۶۵ مورد بوده که رتبه نخست سدسازی کشور را به خود اختصاص داده است.
اگر آمار و ارقام مربوط به سدهای حوزه مرکزی کشور را که بیشتر در استان مرکزی و در حوضه آبریز غربی کشور قرار میگیرند به آمار نیمه غربی کشور اضافه کنیم، تعداد سدهای نیمه غربی به ۶۲۶ مورد خواهد رسید. به این ترتیب کفه ترازو در نیمه غربی کشور نسبت به نیمه شرقی(۲۹۴ سد) از نظر تعداد سدها، بسیار سنگینتر و تقریباً بیش از ۲ برابر خواهد بود.
اگر باز هم مقوله تعداد سدهای ساخته شده جزئیتر شوند، نکات عمیقتری نیز آشکار خواهد شد. تعداد سدهای منطقه شمال غرب برابر با ۲۶۵ مورد بوده که رتبه نخست سدسازی کشور را به خود اختصاص داده است. به تعبیری استانهای آذربایجانغربی و شرقی، اردبیل، کردستان، مرکزی، کرمانشاه، همدان، زنجان، لرستان و قزوین همگی در این مناطق قرار دارند.
رتبه بعدی در این جدول مربوط به مناطق جنوب غرب کشور است؛ یعنی استانهای ایلام، فارس،خوزستان، چهارمحالوبختیاری، کهکیلویه و بویراحمد و بوشهر. رتبه سوم سدسازی به مناطق مرکزی کشور اختصاص دارد که تعداد ۱۶۷ مورد سد است؛ یعنی استانهای اصفهان، یزد، قم، تهران، البرز و سمنان. استانهای مناطق جنوب و جنوبشرق نیز ۱۶۰ دارد؛ یعنی استانهای کرمان، هرمزگان و سیستانوبلوچستان. استانهای خراسان رضوی، شمالی و جنوبی نیز در مناطق شمالشرق قرار دارند که بهطور کلی شامل ۱۰۰ سد هستند. سه استان شمالی یعنی گیلان، مازندران و گلستان نیز در مجموع ۵۰ سد را به خود اختصاص دادهاند.(آمارها مربوط به سال ۱۴۰۱ است)
ثبت دیدگاه