آیا بازار املاک از خواب سنگین رکود بیدار می شود؟

سعید لطفی، دبیر اتحادیه مشاوران املاک با بیان اینکه رکود کامل در بازار مسکن حاکم است، اظهار داشت: در حالی که در سال‌های گذشته در ماه‌های پایانی سال خرید و فروش مسکن افزایش پیدا می‌کرد اما حالا که حدود دو ماه مانده به پایان سال خرید و فروشی نداریم.
وی ادامه داد: نرخ دلار تقریبا ثابت مانده و طبق گزارش دولت هم که نرخ مسکن از تیر ماه رو به کاهش است بنابراین چرا بازار مسکن باید راکد بماند؟ موضوع این است اگر بپذیریم قیمت مسکن کاهش هم پیدا کرده اما طبق گزارش رسمی منتشر شده متوسط قیمت هر مترمربع مسکن در تهران بیش از 74 میلیون تومان است آیا با این قیمت‌ها مردم توان خرید دارند؟
دبیر اتحادیه مشاوران املاک تاکید کرد: در این گزارش‌ها با اعداد بازی می‌شود تا به مردم بگویند قیمت‌ها کاهش پیدا کرده، وگرنه این کاهش 2 درصدی قیمت مسکن در آذر ماه نسبت به آبان ماه را نشان می‌دهد. چرا در این گزارش تغییر قیمتی آذر ماه امسال نسبت به آذر ماه سال گذشته اعلام نمی‌شود؟ چرا تغییر قیمت‌ها در دو سال گذشته را اعلام نمی‌کنند؟
لطفی با تاکید بر اینکه در بازار مسکن هیچ معامله‌ای برای خانه اولی‌ها انجام نمی‌شود یا تعداد معاملات بسیار اندک و جزئی است، گفت: همین میزان معاملات محدود هم درباره معاملات تبدیل به احسن یا تهاتر است یعنی کسانی که دارایی از قبل داشتند می‌توانند با تهاتر یا فروش آن وارد معامله دیگری شوند و معامله خرید مسکن اول و خانه اولی نداریم. با این روند شرایط رکود در بازار مسکن ادامه‌‍دار خواهد بود.
وی ادامه داد: همچنان بیشترین معامله مربوط به معاملات منطقه 5 تهران است چراکه وسعت منطقه 5 زیاد و متراژ واحدهای مسکونی در این منطقه بسیار متفاوت و متنوع است.
کمتر از دو ماه ونیم به پایان سال باقی مانده است. بازار مسکن به‌طور سنتی در این مقطع با جنب و جوش مردم در پایان سال مواجه می‌شود و تعداد معاملات با افزایشی نسبی روبروست.اما حالا که ماه‌هاست معاملات در بازار مسکن قفل شده و رکود نقش اول را در این عرصه ایفا می‌کند، بازار مسکن در چه شرایطی به‌سر می‌برد؟
منصور غیبی، پژوهشگر و کارشناس حوزه مسکن در این باره گفت: وقتی از اقتصاد مسکن حرف می‌زنیم صحبت از یک جزیره منحصربه‌فرد نیست. اقتصاد مسکن به‌عنوان بخشی از اقتصاد کلان ایران و متاثر از اقتصاد کشور است.بنابراین نمی‌توان خارج از چارچوب اقتصاد کلان این بخش از اقتصاد را مورد بررسی قرار داد. جنس رکودی که اکنون در این بازار وجود دارد نیز فارغ از جنس رکودی نیست که به‌طور کلی در اقتصاد وجود دارد.غیبی توضیح داد: شاخص‌ها و مولفه‌هایی که در رشد تورم موثر است و هیجانات مربوط به رکود سرمایه در سایر بازارها، باعث می‌شود اقتصاد مسکن نیز متاثر از این نگاه و سیاست‌ها قرار بگیرد.
این کارشناس حوزه مسکن در زمینه وضعیت رکود حاکم بر بازار مسکن بیان کرد: با توجه به توضیحاتی که داده شد، رکودی که اکنون بازار مسکن با آن روبه‌روست با سایر دوره‌ها متفاوت است.
ریشه این تورم در آنجاست که در این دوره کاهش عجیب سرمایه در گردش بین مردم نیز وجود دارد و از سوی دیگر نبود نقدینگی و همزمانی تورم باعث شده است گردش پول و سرمایه در سایر بازارهای اقتصادی نیز با کمبود مواجه شود و جریان کندی داشته باشد.
غیبی همچنین راهکاری برای خروج از وضعیت رکودی بازار مسکن ارائه داد و بیان کرد: برای برون‌رفت از این فضا باید اجازه رفتاری مناسب در اقتصاد وجود داشته باشد تا بر اساس آن، غنای سرمایه ایجاد شود. اکنون دولت با تمام سیاست‌هایی که برای صنوف اقتصادی قائل شده نوعی رفتار انقباضی در پیش گرفته است که حوزه‌های صنفی را نگران می‌کند.
او ادامه داد: از یک سو دولت می‌خواهد نظام کنترل و نظارت عالی بر گردش سرمایه در صنف‌ها را رصد، پایش و در نهایت شفاف‌سازی کند و مقابل سواستفاده‌ها بایستد تا بتواند به‌ درستی مالیات اخذ کند. از سوی دیگر این سیاست‌ها برنامه‌هایی است که موفقیت آن در هیچ کشوری آزموده نشده و این باعث فشار توامانی می‌شود که دست به دست هم می‌دهد تا گردش سرمایه را به تعلیق درآورد.
این کارشناس حوزه مسکن همچنین در مورد وضعیت کنونی بازار توضیح داد: حوزه مسکن نیز از این موضوع خارج نیست و گردش سرمایه و تقاضای موثر برای خرید در آن وجود ندارد، ولی با توجه به نزدیکی سال نو مشاهدات میدانی حاکی از آن است که مراجعات حضوری مردم برای خرید، به‌ویژه در زمینه ریزواحدها افزایشی نسبی داشته است.وی افزود: البته این موضوع خارج از سیاست‌هایی است که دولت حاکم کرده و روند عادی و طبیعی شب عید است.
به این ترتیب می‌توان نتیجه گرفت مشکلی که دولت باید آن در صدر برنامه‌های خود قرار داده و برای آن سیاست مطالعه‌شده به‌کار گیرد، مسئله رکود است. موضوعی که در درجه اول باید آن را بپذیرد؛ زیرا دولت کاهش قیمتی را که پس از رکود در بازار مسکن به وقوع پیوست، از دستاوردهای خود می‌داند؛ دستاوردی که ضربه آن بسیار بیشتر از افزایش افسارگسیخته قیمت‌ها در سال گذشته بوده است!