برای پیشبرد مذاکرات و رفع تحریم ها، کاسبان تحریم خلع ید و خلع سلاح شوند/ ترامپ اهل معامله است نه جنگ

کیاوش حافظی: به ندرت فردی را می‌توان پیدا کرد که منکر آن شود ۱۴۰۴ سال بسیار سختی برای حکمرانی است. انباشت چالش‌ها در سال‌های اخیر وضعیتی را به وجود آورده که برای عبور از این وضعیت بسیاری معتقدند باید تصمیم سخت گرفت و به تعبیری دست به جراحی زد. حالا که کارد جراحی به دستان یک پزشک سپرده شده، چقدر امید احیا و برگرداندن وضعیت نرمال به عرصه حکمرانی وجود دارد؟ اصلا این جراحی را باید از کجا آغاز کرد؟
محمد هاشمی فعال سیاسی وضعیتی را تشریح می کند که امسال پیش روی دولت و مجموعه حکومت قرار دارد. این فعال سیاسی به وضعیتی که تهران در مقابل واشنگتن قرار گرفته می پردازد و معتقد است که در مذاکره با آمریکا باید سابقه بد ترامپ و همچنین تاجر بودن و دنبال معامله بودن او را مد نظر قرار داد.
هاشمی همچنین به گروه کاسبان تحریم در داخل می پردازد که به تعبیر او دنبال بی ثبات کردن دولت پزشکیان اند.
این فعال سیاسی معتقد است از آنجایی که منافع این گروه در کارشکنی و آشفته بازار است، دولت برای رسیدن به اهداف خود باید آنها را خلع ید و خلع سلاح کند.
*آقای هاشمی! بنا به ارزیابی‌ها امسال برای کشور و دولت سال بسیار سختی است. مجموعه کشور و دولت نیز باید در عرصه‌های مختلف تصمیم سخت بگیرند. به عنوان مقدمه شرایطی که کشور در آن قرار گرفته را ارزیابی کنید و بفرمایید که ابتدا باید بر روی کدام حوزه یا حوزه‌ها برای تصمیم‌گیری سخت دست گذاشت.
امسال، سال سرمایه‌گذاری برای شکوفایی تولید است. برای سرمایه‌گذاری سه راه وجود دارد؛ یا بخش خصوصی سرمایه خود را وارد کند، یا خود دولت منابعی را سرمایه‌گذاری کند و یا در طرح‌ها سرمایه خارجی جذب شود. دولت سرمایه زیادی ندارد. چون رقمی که می‌توان با آن به شکوفایی در تولید رسید ظاهرا بالای ۵۰ میلیارد دلار است؛ دولت که چنین سرمایه‌ای ندارد.
بخش خصوصی قوی‌ هم نداریم. نهادهایی هستند که قدرت مالی آنها خوب است اما اینکه وارد شوند یا نه [موضوع دیگری است]. در ارتباط با سرمایه‌گذاری خارجی هم با توجه به شرایط منطقه و تعرفه‌هایی که وجود دارد، هیچ استقبالی برای سرمایه‌گذاری در ایران نشده و معلوم نیست که خارجی‌ها بخواهند سرمایه گذاری کنند یا نه. از این جهت، مسئولیتی که برای سرمایه گذاری و شکوفایی تولید به دولت واگذار شده مسئولیت دشواری است.
مدتی که برجام اجرا شد پربرکت بود
* برای هموار کردن مسیری که می‌فرمایید چه راهکارهای وجود دارد؟
راه عملی برای دو مورد از آن‌ها، این است که تحریم‌ها برداشته شود، فروش نفت یا فروش کالاهای ایرانی رونق پیدا کند و آزاد شود. بعد از فروش دلار آن‌ها وارد کشور و سرمایه ‌گذاری شود.
رفع تحریم‌ها یکی از شروطی است که هم فروش نفت را افزایش می‌دهد، هم تامین سرمایه را محقق می‌کند و هم از سراسر دنیا جذب سرمایه خارجی می‌کند. اما در مورد رفع تحریم‌ها، در ارتباط با آمریکایی‌ها و دولت‌های منطقه این روند مقداری مشکل است.
در زمان دولت یازدهم که برجام نوشته و تصویب شد، افقی باز شد و ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌های بلوک شده به کشور بازگشت؛ فضای برای ورود و سرمایه‌گذاری شرکت‌ها ایجاد شد و برخی شرکت‌ها نیز وارد شدند. برخی از نیازها مثل خریداری تعدادی هواپیما تامین شد. در کل مدتی که برجام اجرا شد از جهات مختلف پربرکت بود. اما بعد که ترامپ آمد و از برجام خارج شد و آن را پاره کرد دوباره با مشکلاتی مواجه شدیم. یک راه برگشت به برجام و رفع تحریم‌ها بوده است، کشورهای اروپایی هم تعهد دارند که تحریم‌ها را بردارند. اما آنها هم اقدام موثری انجام ندادند و نه تنها که ندادند بلکه پیشنهاد قطعنامه‌ای به شورای امنیت دادند که کار را برای ایران مشکل‌تر کرده است.
ترامپ سابقه خوبی ندارد که بتوان به حرف او اعتماد کرد
*آقای هاشمی! چقدر شدنی می‌بینید که تحریم‌ها برداشته شود و راه برای برگشت به برجام باز شود؟
تا اینجا رفتار ترامپ دوگانه است؛ از یک سو حرف از مذاکره می زند و از سوی دیگر تهدید و حتی تهدید نظامی وجود دارد. یعنی ترامپ یک برنامه قابل اعتمادی را هنوز عرضه نکرده است. در گذشته نیز، همین ترامپ برجام را پاره کرد و سردار سلیمانی را همراه با ابومهدی مهندس به شهادت رساند. در واقع، او سابقه خوبی ندارد که بتوان به حرف او اعتماد کرد.
نگاه دومی که در مورد ترامپ در نظام بین‌الملل وجود دارد و ترامپ به آن مشهور است این است که او اهل جنگ نیست چون تاجر است و بیشتر اهل معامله است. حالا این دیگر هنر مذاکره کنندگان ایرانی است که بتوانند با این دو نگاه با او برای رفع تحریم، تجارت یا بر طرف کردن تهدید نظامی مذاکره کنند.
اسرائیل شر مطلق است و ترامپ از این شر مطلق حمایت می‌کند
حضور اسرائیل و صهیونیزم در منطقه نیز موضوع بحرانی است که ترامپ از آن حمایت می کند؛ دولتی که به هیچ یک از قوانین بین‌المللی عمل نمی‌کند و بسیار وحشی، خونخوار، کودک‌کش و است چنانکه می‌دانیم ۵۰ هزار فلسطینی را به شهادت رسانده و دو سه میلیون نفر را آواره کرده، چندین هزار زخمی شدند، بیمارستان‌ها و مدارس را بمباران کرده است. خلاصه آنکه اسرائیل و صهیونیزم، شر مطلق است و ترامپ از این شر مطلق حمایت می‌کند و به آن امکانت و تجهیزات می‌دهد. این نکته نیز باید مورد بررسی قرار بگیرد که چطور می‌توان از آن عبور کرد.